Afganistan Savaşı (2001-2021) vs İspanya-Amerika Savaşı

Koalisyon COIN doktrinini (karşı ayaklanma) geç ve yarım uygulamış; Taliban ise klasik gerilla, siyasi lobi ve diplomatik masa arasında esnek geçiş yaparak asimetrik adaptasyonda üstün performans sergilemiştir.

ABD birleşik kara-deniz harekat doktrinini esnek biçimde uygularken, İspanya statik kale savunması anlayışında çakılı kaldı ve dinamik manevraya geçemedi.

Koalisyonun B-52, AC-130 ve Hellfire İHA saldırıları taktik şok yaratmış; ancak Taliban'ın IED (el yapımı patlayıcı) savaşı ve intihar saldırıları stratejik şok üstünlüğünü tersine çevirmiştir.

Manila Körfezi'nde Dewey'in hızlı atışlı topçusu, İspanyol filosunu birkaç saatte imha ederek mutlak ateş üstünlüğünü sergiledi.

Hindikuş dağları, Tora Bora mağara sistemleri ve sert kış şartları Taliban'ın doğal müttefiki olmuş; koalisyonun mekanize ve hava araçları bu coğrafyada etkinliğini yitirmiştir.

Karayip yaz fırtına mevsimi ve tropikal hastalıklar her iki tarafı da yıprattı; ancak ABD coğrafi yakınlık avantajıyla iklimsel sürtüşmeyi minimize etti.

Taliban sahte teslim olmalar, sivil kıyafetli savaşçılar ve Pakistan güvenli bölgelerindeki saklı karargahlarla aldatma savaşında üstünlük sağlamış; koalisyon teknik istihbarata fazla güvenerek bu hileleri geç teşhis etmiştir.

Dewey'in Manila Körfezi'ne gece sızması klasik bir baskın manevrasıdır; İspanyol kıyı bataryaları teyakkuza geçemeden filo imha edildi.

Taliban yerel halkı, arazi ve koalisyon rutinlerini bilirken; koalisyon Afgan toplum yapısını, Peştun kabile kodlarını ve Taliban'ın gerçek kuvvet yapısını tam olarak kavrayamamıştır.

ABD donanma ataşeleri yıllar öncesinden İspanyol filo envanterini haritalamışken, İspanya ABD'nin Pasifik harekat planından bihaberdi.

Koalisyon stratejik hava nakil kabiliyetiyle hızlı intikal sağlamış; ancak Taliban'ın küçük hücreler halinde yüksek tempolu kaçış-saldırı manevraları iç hatlar avantajını asimetrik biçimde ters yüz etmiştir.

ABD Donanması iki okyanus arasında stratejik mobilite sergileyerek Dewey'in Hong Kong'dan Manila'ya hızlı intikalini gerçekleştirdi; İspanya iç hatlarını kullanamadı.

Koalisyon askerlerinin zamanla aşınan moral ve amaç belirsizliği karşısında Taliban'ın dini-ideolojik motivasyonu ve 'yabancı işgalciyi kovma' anlatısı Clausewitz'in sürtüşme kavramını koalisyon aleyhine işletmiştir.

ABD kamuoyu sarı basın etkisiyle yüksek motivasyonla savaşa girerken, İspanyol askeri 'onurlu yenilgi' doktrininin psikolojik yükü altında ezildi.

Yıpratma Savaşı — Taliban zamanı silah olarak kullanarak süper gücün siyasi iradesini tüketmiştir.

İmha Muharebesi — ABD, İspanyol filolarını Manila ve Santiago'da topyekün yok ederek koloni iradesini kırdı.

Taliban 2020 Doha Anlaşması sonrası Afgan Milli Ordusu komutanlarını rüşvet ve aşiret bağlarıyla çözerek Ağustos 2021'de Kabil'i fiilen savaşmadan teslim almıştır; bu saf bir Sun Tzu zaferidir.

ABD, savaş öncesinde Küba'daki İspanyol yıpranmasını ve diplomatik izolasyonu lehine kullanarak Madrid'i savunma pozisyonuna itti; Guam komutanı savaş haberini bile almadan teslim oldu.

Koalisyon Schwerpunkt'ı askeri sahada Taliban liderliği olarak tanımlarken, Taliban'ın gerçek siklet merkezi Afgan halkının meşruiyet desteğiydi; bu hedefleme hatası stratejik yenilginin ana nedenidir.

ABD sıklet merkezini İspanyol filolarının imhasına odakladı; bu doğru tespit, kara harekatlarını otomatik olarak çözüme götürdü. İspanya ise siklet merkezini belirleyemeden parçalı savunmaya geçti.