İkinci Koalisyon Savaşı vs 2011 Libya İç Savaşı

Fransız tümen-kolordu sistemi bağımsız manevra kabiliyeti sağlarken; Avusturya hâlâ XVIII. yüzyıl tarzı katı doğrusal taktiklere ve merkezi onaya bağlı hareket ediyordu, bu da reaksiyon süresini öldürdü.

Kaddafi kuvvetleri başlangıçta konvansiyonel zırhlı manevrayla ilerlerken NATO baskısıyla kentsel gerilla düzenine geçmek zorunda kaldı; bu geçiş ne tam anlamıyla planlı ne de etkin biçimde icra edilebildi. NTC birlikleri ise savaş boyunca düzensiz kuvvetten yarı düzenli kuvvete evrilerek doktrin esnekliği gösterdi.

Marengo'da Desaix'in zamanında yetişen tümeni ve Kellermann'ın süvari şarjı, kaybedilmek üzere olan muharebeyi anlık bir şok etkisiyle tersine çevirdi; Fransız topçu konsantrasyonu Hohenlinden'de belirleyici oldu.

NATO'nun denizden atılan Tomahawk Blok IV füzeleri ve uçak gemisi bazlı saldırı uçakları, Kaddafi'nin hava savunma sistemlerini ilk 72 saatte büyük ölçüde etkisiz kıldı. Bu ilk şok etkisi, Kaddafi kuvvetlerinin toparlanma kapasitesini kalıcı biçimde sarstı.

Saint-Bernard'ın Mayıs karları Bonaparte için bir engel değil, bir maske oldu; Hohenlinden'de ise yoğun kar ve orman, General Moreau'nun Avusturya kollarını tek tek imha etmesine zemin hazırladı.

Libya'nın açık çöl arazisi, NATO hava gücüne karşı Kaddafi kuvvetleri için son derece elverişsiz bir muharebe sahası oluşturdu; zırhlı konvoylar yüksek irtifadan kolayca tespit edilip imha edilebildi. Buna karşın Misrata ve Sirte gibi kentsel alanlar, Kaddafi kuvvetlerine NATO baskısını sınırlı da olsa ağırlaştırma fırsatı sundu.

Rezerv Ordusu'nun Dijon'da göstermelik bir 'eğitim birliği' kisvesi altında toplanması ve Alp geçişinin sürpriz oluşu, modern aldatma harekâtının erken örneklerindendir.

Kaddafi rejimi, sivilleri kalkan olarak kullanma ve ateşkes teklifleriyle zaman kazanma girişiminde bulundu. NATO ise ISR uçuş döngüsü ve elektronik harp kapasitesiyle Kaddafi kuvvetlerinin hareket planlarını önceden deşifre etti; NTC de rejim içi çatlaklıkları dezenformasyon kampanyasıyla pekiştirdi.

Fransız kurmayı, Avusturya'nın İtalya'daki dağılmış tertibini önceden haritalandırırken; Koalisyon, Alp aşırı Rezerv Ordusu'nun varlığını ancak Marengo arifesinde teyit edebildi.

NATO ISR (İstihbarat, Gözetleme, Keşif) ağı, Kaddafi kuvvetlerinin konuşlanmasını, ikmal hatlarını ve komuta merkezlerini gerçek zamanlı takip edebildi. Kaddafi kuvvetleri ise muhalif birlik hareketlerini ve NATO hedefleme kararlarını kestirmekte tamamen körleşti.

Bonaparte'ın Rezerv Ordusu'yla Alpleri aşıp düşman gerisine düşmesi, Napolyon harp sanatının iç hatlar prensibinin en saf uygulamasıdır; Koalisyon dış hatlarda yavaş ve koordinesiz kaldı.

NTC kuvvetleri, NATO hava koruması altında Bingazi-Brega-Trablus doğrultusunda iç hatlar avantajını kullandı. Kaddafi kuvvetleri ise kuzeydeki kıyı şehirlerini kontrol etmeye çalışırken dağınık dış hatlarda tutuldu ve birleşik manevra koordinasyonu sağlayamadı.

Devrim ordusunun ideolojik motivasyonu ve Bonaparte'ın karizmatik liderliği, hanedan sadakatine dayanan Habsburg ve Romanov askerlerinin moralini gölgede bıraktı; Çar Pavel'in koalisyondan çekilmesi müttefik moralini bir kez daha sarstı.

Rejime destek veren birliklerde Kaddafi'nin tutunma kapasitesine duyulan şüphe artınca büyük çaplı ihanetler ve firarlar gerçekleşti; Clausewitz'in 'sürtüşme' kavramı Kaddafi cephesinde lojistik çöküş ve komuta belirsizliği biçiminde tezahür etti. NTC tarafında devrim motivasyonu ilk aylardaki askeri deneyim eksikliğini kısmen telafi etti.

İmha Muharebesi — Marengo ve özellikle Hohenlinden, Avusturya saha ordusunun muharebe gücünü kırarak Viyana'yı barışa zorlayan klasik bir imha sonucu doğurdu.

Yıpratma Savaşı — Kaddafi rejimi, NATO'nun yoğun hava baskısı ve NTC'nin ilerleyişi karşısında kademeli bir güç aşınmasına uğradı; savaşın sonucu tek bir büyük meydan muharebesinde değil, sekiz aylık sürekli toprak ve moral kaybıyla belirlendi.

Bonaparte, 1800 sonrası Çar I. Pavel'i diplomatik manevralarla koalisyondan koparıp Silahlı Tarafsızlık Birliği'ne yöneltti; bu hamle muharebeye girmeden Rus tehdidini Doğu Avrupa'ya kaydırdı ve Avusturya'yı yalnızlaştırdı.

NATO ve Batılı ülkeler, BM Güvenlik Konseyi Kararı 1973'ü diplomatik bir zafer olarak geçirerek Kaddafi'nin uluslararası meşruiyetini çöküş öncesinde fiilen bitirdi. Ekonomik yaptırımlar ve varlık dondurma kararları Kaddafi'nin savaş finansmanını ciddi ölçüde kıstı.

Fransa, Koalisyon'un siklet merkezini doğru tespit etti: İngiltere değil, kıtadaki Avusturya saha ordusu. Bu orduyu İtalya ve Bavyera'da imha ederek koalisyonu dağıttı; Koalisyon ise siklet merkezini iki ayrı cepheye böldü.

NATO ve NTC, Kaddafi'nin siklet merkezini doğru tespit etti: merkezi komuta yapısı, petrol altyapısı ve başkent Trablus'un prestiji. Trablus'un düşürülmesi rejimin psikolojik ve siyasi direncini anlık çökertti. Kaddafi ise NTC'nin dağınık komuta yapısını hedef almayı tercih etti, ancak NATO'nun kurumsal zincirini hiçbir zaman kıramadı.