Kasım 2019 Gazze-İsrail Çatışmaları (Kara Kuşak Harekâtı) vs Kürt-Türk Çatışması (PKK İsyanı)

IDF, 48 saatlik kısa bir harekât penceresinde çok vektörlü hedefleme ve anlık ateşkes kararıyla yüksek doktriner esneklik sergiledi; PIJ ise sabit roket batarya konumlarına bağımlı ve komuta kaybına karşı adaptif mekanizmaları zayıf bir harekât doktriniyle mücadele etti.

PKK, dağ gerillasından kentsel isyana, siyasi partilerden sivil toplum yapılanmasına uzanan çok katmanlı bir doktrin esnekliği sergilemiştir; ancak her evrede Türkiye karşı-doktrin üretmiştir. Türk Silahlı Kuvvetleri ise 2000'li yıllardan itibaren COIN doktrinini İHA teknolojisiyle bütünleştirerek asimetrik çatışmada yeni bir standart belirlemiştir.

IDF'in şafak vakti gerçekleştirilen hedef imhasındaki ani şok etkisi PIJ'nin karar alma mekanizmasını geçici olarak felç etti; PIJ'nin kitlesel roket salvoları ise Demir Kubbe önleme duvarına çarptığından beklenen şok psikolojisini üretemedi.

1984-1990 döneminde PKK'nın ani ve koordineli saldırıları güvenlik güçlerinde şok etkisi yaratmıştır. Türkiye'nin sonraki dönemlerde geliştirdiği özel kuvvetler, komando birlikleri ve İHA atış sistemleri bu şok dengesini kalıcı olarak tersine çevirmiştir.

Kasım ayının açık Akdeniz havası, IDF'in insansız hava araçları ve uçak filosuna görsel ve sensör tabanlı gözetleme için elverişli koşullar sunarken Gazze Şeridi'nin dar ve yoğun nüfuslu kentsel coğrafyası her iki tarafı da manevra kısıtıyla bağladı; PIJ bu coğrafi kısıtı yerleşim içi fırlatıcı konumlandırmaya dönüştürmeye çalıştı.

Güneydoğu Anadolu ve Kuzey Irak'ın engebeli dağ coğrafyası, PKK için doğal bir savunma kalesi ve sığınak işlevi görmüştür. Ancak Türkiye'nin İHA destekli saldırılar ve hassas güdümlü mühimmatla bu coğrafi avantajı nötralize etmesi, arazi kuvvet çarpanını PKK aleyhine çevirmiştir.

İsrail'in aynı gün Şam'da PIJ komutanı Akram al-Ajouri'ye yönelik eş zamanlı saldırı girişimi, PIJ komuta yapısının farklı coğrafi cephelerde aynı anda çöküşe sürüklenmesini hedefleyen çift eksenli bir aldatma-imha senaryosunu işaret etmektedir; bu eş zamanlılık PIJ'nin kriz yönetim kapasitesini bölmüştür.

PKK, kentsel isyan stratejisine geçişte (2015-2016 hendek olayları) Türk güvenlik güçlerini sürpriz kente çekmeyi hesaplamış; ancak bu taktik ağır kentsel operasyonlarla kısa sürede çökertilmiştir. Türkiye ise Öcalan operasyonunda Yunanistan ve Kenya koordinasyonunu başarıyla gizleyerek taktik aldatma üstünlüğü sağlamıştır.

IDF'in Baha Abu al-Ata'nın anlık konumuna dair isabetli ve güncel istihbarata sahip olması, operasyonun fitilini yaktı; PIJ ise saldırının zamanlamasını ve hedefleme kurgusunu okuyamayarak komuta yapısını koruyacak önlem alamadı.

Türkiye, Öcalan'ın 1999'daki yakalanmasında sergilediği operasyonel istihbarat üstünlüğüyle PKK komuta yapısının omurgasını kırmıştır. PKK ise yerel ağlar aracılığıyla taktik düzeyde istihbarat üretmiş; ancak devletin teknolojik istihbarat kapasitesi karşısında asimetriyi kendi lehine döndürememiştir.

IDF, hava platformları ile Gazze çevresindeki karasal ateş destek unsurlarını eş zamanlı kullanarak iç hatlar avantajını sürdürdü; PIJ ise Gazze'nin kuşatılmış coğrafyasında dış hat baskısıyla mevzi değiştirme kabiliyetini sergileyemedi.

Türk Kara Kuvvetleri başlangıç döneminde ağır konvansiyonel manevra anlayışından COIN harekâtına uyum sağlamakta güçlük çekmiştir. PKK ise iç hatlar avantajını kullanarak kuvvetlerini hızla bir bölgeden diğerine kaydırabilmiş; ancak devletin hava üstünlüğü bu manevra serbestisini kademeli olarak ortadan kaldırmıştır.

PIJ, Tel Aviv'e roket ateşleyerek psikolojik etki ve direniş narratifi oluşturmaya çalıştı; ancak Demir Kubbe'nin yüksek önleme oranı bu psikolojik şokun sivil etkisini büyük ölçüde törpülerken IDF personelinin morali üst komutanın belirgin taktiksel üstünlüğünden güç aldı.

PKK militanlarının ideolojik bağlılık ve kimlik mücadelesi motivasyonu yüksek tutmasına karşın devlet kuvvetleri içindeki disiplin ve kurumsal kimlik uzun süre morali canlı tutmuştur. Clausewitz'in sürtüşme kavramı çerçevesinde şehit kayıpları her iki tarafta da dönemsel moral kırılmalarına yol açmış; ancak devlet kurumsal sürekliliğini koruyabilmiştir.

Oyalama/Geciktirme — İsrail, bu operasyonu PIJ'nin tırmanma kapasitesini kırmak ve deteransı yenilemek için tasarladı; uzun vadeli bir toprak kontrolü veya imha hedefi gütmeksizin sınırlı ve hızlı kapatılacak bir baskı penceresi açarak ateşkese zemin hazırladı.

Yıpratma Savaşı — Çatışma, her iki tarafın da birbirini uzun vadeli kayıp ve tükenmişlikle çökertmeyi hedeflediği asimetrik bir yıpratma savaşı karakteri taşımaktadır; PKK meydan muharebesinden kaçınarak gerilla taktiğiyle devleti yıpratmayı, Türkiye ise kademeli baskıyla örgütün çözülmesini amaçlamıştır.

İsrail, harekât öncesinde Mısır kanalları aracılığıyla Hamas'ın çatışmadan uzak durmasını fiilen sağlayarak PIJ'yi stratejik açıdan izole etti; bu diplomatik-istihbarat manipülasyonu, savaşın kapsamını kısıtlamada ateşkesten daha etkili oldu.

Türkiye, uzun dönemli siyasi süreçler ve zaman zaman ateşkes diplomatik kanallarıyla PKK'nın silahlı yapısını çözmeyi hedeflemiş; 2013-2015 Çözüm Süreci ve nihayetinde 2025 feshi bu çabanın meyvesidir. PKK ise siyasi baskı ve uluslararası kamuoyu oluşturma yoluyla Türkiye'yi müzakere masasına çekmeyi hesaplamış ancak stratejik dayatma gücünü yitirmiştir.

IDF, PIJ'nin saha komuta yapısını ve silah altyapısını sıklet merkezi olarak doğru tespit ederek ağır silah depolarına ve komuta karargahlarına öncelikli vuruş sırası verdi; PIJ ise İsrail'in kentsel çeperini roket yağmuruna tutmayı kendi Schwerpunkt'u olarak belirledi ancak Demir Kubbe bu seçimi stratejik açıdan kısırlaştırdı.

Türkiye'nin siklet merkezi; PKK'nın Kandil'deki komuta-kontrol altyapısını ve lojistik ikmal hatlarını imha etmek üzerine kurulmuştur. PKK ise Türk kamuoyunun savaş yorgunluğunu ve uluslararası baskıyı stratejik siklet merkezi olarak belirlemiş; ancak bu hedefe ulaşmada yeterli ağırlık yaratamamıştır.