Vietnam Savaşı vs Mayıs 2019 Gazze-İsrail Çatışmaları

Kuzey, konvansiyonel harpten gerilla harbine ve tekrar konvansiyonele (1975 İlkbahar Taarruzu) kusursuz geçişler yaptı; ABD ise "ara-ve-imha" doktrininde katı kaldı, Vietnamlaştırma çok geç ve koordinasyonsuz uygulandı.

IDF, tamamen havadan harekat doktriniyle esnek ve hızlı tepki döngüsü kurdu; kara kuvvetleri temas kurmadan savaş alanı şekillendirmesi sağlandı. Gazze kuvvetleri ise sabit tünel ve kentsel gömülü savunmadan farklı bir asimetrik esneklik gösteremedi; taktiksel sürtünme yüksek kaldı.

ABD'nin B-52 Arc Light harekâtları, napalm ve topçu ateş gücü taktiksel düzeyde ezici şok etkisi yarattı; ancak hedefin asimetrik ve dağınık yapısı bu şoku stratejik psikolojik çöküşe dönüştüremedi, düşman iradesi kırılmadı.

İsrail'in F-16 ve F-35 jetlerinin hassas güdümlü mühimmatla gerçekleştirdiği seçici vuruşlar psikolojik çöküş etkisi yarattı; Hamas/PIJ'nin toplu roket salvoları ise İsrail altyapısına sınırlı fiziksel hasar verirken Demir Kubbe'nin yüksek başarı oranı şok etkisini büyük ölçüde absorbe etti.

Muson yağmurları, üçlü katman cangıl örtüsü ve dağlık sınır hatları Kuzey lehine mutlak bir doğal müttefik rolü oynadı; ABD hava gücü üç katmanlı örtü altındaki kuvvetleri imha edemedi, arazi düşmanın kale duvarına dönüştü.

Gazze'nin düz ve açık coğrafyası IDF hava gücüne ideal operasyon ortamı sunarken kentsel yerleşimler Gazze kuvvetlerine siper işlevi gördü. Mayıs başındaki hava koşulları IDF için operasyonel kısıt oluşturmadı; Gazze kuvvetleri ise yeraltı tünel ağını arazi avantajı olarak kullandı.

Tet Taarruzu klasik bir harp hilesi şaheseridir; ABD istihbaratı taarruzun ölçeğini tamamen ıskaladı. Kuzey, hem operasyonel baskın hem de stratejik aldatma düzeyinde üstünlüğü elinde tuttu.

İsrail, sahte fırlatma noktası tespitlerini etkisizleştirmek için gerçek zamanlı insansız hava aracı istihbaratına dayandı; Hamas/PIJ ise sivil alanlara yerleşik tünel ve depolama ağlarıyla keşiften kaçınmaya çalıştı. Fırlatma noktalarının hızla değiştirilmesi kısmi operasyonel örtü sağladı ancak IDF hedefleme hassasiyetini sürdürdü.

Hanoi, ABD iç siyasi dinamiklerini ve ARVN zafiyetlerini neredeyse tamamen okuyabildi; Washington ise Vietnam toplumunu, milliyetçi refleksleri ve rakibin irade eşiğini hiçbir zaman doğru ölçemedi, stratejik körlük yaşadı.

İsrail, insansız hava araçları ve sinyal istihbaratıyla roket fırlatma rampaları ile depolama tesislerini tespit etmede belirgin üstünlük sergiledi. Gazze kuvvetleri ise IDF saldırı niyeti ve zamanlaması konusunda körlük içindeydi; bu asimetri hedefleme etkinliğine doğrudan yansıdı.

PAVN corps benzeri esnek tümen yapısıyla Ho Şi Minh Yolu üzerinden Laos-Kamboçya derinliğinde iç hatları kullandı; ABD ise helikopter hareketliliğine rağmen kalıcı mevzi tutamayan dış hat operatörü konumunda kaldı.

İsrail, karadan temas kurmadan münhasıran hava gücüyle iç hat avantajını kullandı ve birden fazla noktayı eş zamanlı vurdu; Hamas/PIJ ise fırlatma mevzilerini defalarca değiştirerek hayatta kalma manevrası uyguladı ancak stratejik inisiyatiften yoksun kaldı.

Kuzey tarafında ulusal kurtuluş inancı ve Konfüçyüsçü dayanıklılık Clausewitz'in sürtüşme eşiğini olağanüstü yükseltti; ABD tarafında zorunlu askerlik, ırksal gerilim, uyuşturucu krizi ve meşruiyet boşluğu moral çöküşüne yol açtı.

İsrail kamuoyunun roket saldırılarına karşı tolerans eşiğinin düşüklüğü hızlı ve güçlü karşılık baskısı oluşturdu; Gazze kuvvetleri ise uzun süreli abluka altında oluşan çaresizlik ve direniş motivasyonunu savaş iradesi kuvvet çarpanı olarak kullandı. Clausewitz'in 'sürtünme' faktörü, sivillerin sığınak baskısı ve uzun süreli çatışma yorgunluğu biçiminde her iki toplumda da hissedildi.

Yıpratma Savaşı — Kuzey Vietnam uzun süreli kayıp verdirme yoluyla ABD'nin siyasi iradesini kırmayı bilinçli bir stratejik hedef olarak belirledi ve başarıya ulaştırdı.

Oyalama/Geciktirme — Her iki taraf da köklü stratejik dönüşüm yerine kısa vadeli baskı uygulama ve müzakere pozisyonu oluşturma amacıyla sahaya çıktı; ateşkes 4 günde sağlandı ve çatışma kronik döngünün bir halkasını oluşturdu.

Kuzey Vietnam, ABD'nin iç cephesini (anti-savaş hareketi, medya, Kongre) stratejik hedef olarak belirleyerek savaşmadan kazanma doktrinini uyguladı; Tet Taarruzu taktiksel bir yenilgi olmasına rağmen ABD kamuoyunun savaş iradesini kırarak stratejik zafere dönüştü.

İsrail, önceki çatışmalardan devşirilen caydırıcılık birikimi ve sürekli istihbarat baskısıyla Hamas'ı stratejik tercih alanında sürekli kıstı; ancak Gazze kuvvetleri de roket tırmanmasını bir müzakere kozu olarak kullanarak uluslararası baskı oluşturmayı hedefledi. Tam anlamıyla savaşmadan kazanma her iki taraf için de gerçekleşmedi.

Kuzey Vietnam siklet merkezini doğru tespit etti: ABD'nin ulusal iradesi. ABD ise düşmanın siklet merkezini (halk desteği ve siyasi kararlılık) hiçbir zaman doğru okuyamadı, kuvvetlerini yanlış hedeflere yığdı.

İsrail'in Schwerpunkt'ı, Hamas ve PIJ'nin roket fırlatma altyapısını, silah depolarını ve komuta-kontrol merkezlerini imha etmekti; Gazze kuvvetlerinin siklet merkezi ise İsrail sivil merkezleri üzerinde psikolojik baskı oluşturmak ve uluslararası ateşkes baskısını tetiklemekti. IDF siklet merkezini daha isabetli belirledi.