Libya İç Savaşı (2014–2020)(2020)
16 Mayıs 2014 - 23 Ekim 2020
Temsilciler Meclisi (HoR) / Libya Ulusal Ordusu (LNA)
Başkomutan: Mareşal Halife Hafter
Başlangıç Muharebe Gücü
%53
ⓘ Tahlil Parametresi: Sadece ham muharebe kuvveti projeksiyonudur. Operasyonel nitelik puanlarının matematiksel ortalamasını yansıtmaz.
Belirleyici Kuvvet Çarpanı: Mısır ve BAE'den sağlanan hava desteği, düzenli ordu yapısına geçiş ve petrol kaynakları üzerindeki kontrolü sayesinde LNA, konvansiyonel taarruz kabiliyetinde üstünlük sağlamıştır.
Ulusal Mutabakat Hükümeti (GNA) / Ulusal Kongre (GNC)
Başkomutan: Fayiz es-Serrac
Başlangıç Muharebe Gücü
%47
ⓘ Tahlil Parametresi: Sadece ham muharebe kuvveti projeksiyonudur. Operasyonel nitelik puanlarının matematiksel ortalamasını yansıtmaz.
Belirleyici Kuvvet Çarpanı: GNA, uluslararası meşruiyet, Türkiye'den sağlanan insansız hava aracı ve hava savunma desteği ile Misrata merkezli milislerin mobilite avantajını birleştirerek direnç göstermiştir.
Nihai Güç Projeksiyonu
Zayiat ve stratejik yıpranma sonrası nihai güç projeksiyonu
Operasyonel Kapasite Matrisi
5 Askeri Metrik — Kurmay Puanlama Sistemi
LNA, petrol terminallerinin büyük kısmını kontrol ederek düzenli gelir akışına sahip olmuş ve Mısır ile BAE'den sürekli lojistik destek almıştır. GNA ise Türkiye'nin sağladığı askeri malzeme ve yakıt ikmaline bağımlı kalmış, ancak deniz ve hava ikmal hatları daha kırılgan olmuştur.
LNA, dikey komuta yapısı ve düzenli ordu hiyerarşisi ile daha etkin bir sevk ve idare sergilemiş; GNA ise çok sayıda bağımsız milisin koordinasyonunda zorlanmış, komuta birliği sağlamakta gecikmiştir.
GNA, Trablus ve Misrata gibi yoğun kentsel alanlarda savunma üstünlüğü ve iç hat avantajı yakalamış; LNA ise geniş çöl arazisinde hızlı ilerleme sağlamış ancak şehir savaşlarında tıkanmıştır.
LNA, BAE ve Mısır'ın istihbarat desteği ile keşif ve hedef tespitinde avantaj sağlamış; GNA ise Türk İHA'ları sayesinde anlık istihbarat elde etmiş, ancak insan istihbaratı ağları daha zayıf kalmıştır.
LNA'nın hava gücü ve ağır silah üstünlüğüne karşın, GNA'nın Türk yapımı Bayraktar TB2 ve Koral elektronik harp sistemleri gibi asimetrik kuvvet çarpanları savaşın seyrini dengelemiştir.
Stratejik Kazanım ve Zafer Analizi
Muharebe sonrası uzun vadeli stratejik kazanım değerlendirmesi
Galip Tarafın Kazanımları
- ›LNA, petrol kaynaklarının çoğunluğunu ve doğu ile orta bölgeleri kontrol ederek ekonomik ve coğrafi üstünlük sağladı ancak Trablus'u ele geçiremedi.
- ›Trablus merkezli GNA, başkenti elinde tutarak siyasi meşruiyetini korudu ve LNA'nın ilerleyişini durdurmayı başardı.
Mağlup Tarafın Kayıpları
- ›LNA'nın 2019-20 Trablus taarruzunun başarısızlığı, Mareşal Hafter'in askeri itibarını zedeledi ve doğu cephesindeki yıpranmayı artırdı.
- ›GNA, iç siyasi bölünmeler ve milis bağımlılığı nedeniyle askeri zaferi kalıcı bir siyasi çözüme dönüştüremedi, ülke fiilen bölünmüş kaldı.
Taktik Envanter ve Harp Silahları
Muharebeye dahil edilen kritik silah sistemleri ve savaş araçları
Temsilciler Meclisi (HoR) / Libya Ulusal Ordusu (LNA)
- MiG-21 Savaş Uçağı
- Su-22 Saldırı Uçağı
- T-55 Ana Muharebe Tankı
- BM-21 Grad ÇNRA
- Fırat Kalkanı Bölgesi'nde Eğitimli Suriyeli Savaşçılar
Ulusal Mutabakat Hükümeti (GNA) / Ulusal Kongre (GNC)
- Bayraktar TB2 Silahlı İHA
- Koral Elektronik Harp Sistemi
- MILAN Tanksavar Füzesi
- BMP-1 Zırhlı Muharebe Aracı
- Eğitimli Suriyeli Savaşçılar
Kayıplar ve Zayiat Raporu
Muharebe sonucu her iki tarafın uğradığı doğrulanmış ve tahmini kayıplar
Temsilciler Meclisi (HoR) / Libya Ulusal Ordusu (LNA)
- 2.300+ Askeri PersonelTahmini
- 43+ Zırhlı AraçDoğrulandı
- 17+ Hava AracıDoğrulandı
- 9x İkmal Depolarıİstihbarat Raporu
- 12x Pantsir-S1 Hava Savunma Sistemiİddia
Ulusal Mutabakat Hükümeti (GNA) / Ulusal Kongre (GNC)
- 3.100+ Milis/Düzenli AskerTahmini
- 29+ Zırhlı AraçDoğrulandı
- 8x Hava AracıDoğrulandı
- 6x İkmal Depolarıİstihbarat Raporu
- 4x İHADoğrulanamadı
Asya Harp Sanatı
Savaşmadan Kazanma · İstihbarat Asimetrisi · Gök ve Yer
Savaşmadan Kazanma
Taraflar, uluslararası tanınma ve dış destek arayışıyla diplomatik kazanım elde etmeye çalışmış; ancak hiçbiri diğerini savaşmadan teslim olmaya zorlayacak siyasi veya ekonomik kuşatmayı başaramamıştır.
İstihbarat Asimetrisi
LNA, sahadaki ajanları ve yerel kabile bağlantıları sayesinde GNA'nın zayıf noktalarını kısmen tespit edebilirken, GNA Türk İHA'larının sağladığı anlık istihbaratla LNA'nın ikmal hatlarını ve toplanma bölgelerini hedef almıştır.
Gök ve Yer
Libya'nın açık çöl arazisi LNA'nın mekanize birliklerine hareket serbestisi tanırken, kentsel bölgeler GNA milislerine savunma avantajı sağlamıştır. Mevsimsel kum fırtınaları hava operasyonlarını sınırlandırmış, sıcaklık ve su kıtlığı lojistik zorlukları artırmıştır.
Batı Harp Doktrinleri
Yıpratma Savaşı
Manevra ve İç Hatlar
LNA, 2019-20 taarruzunda çöl eksenleri üzerinden hızlı manevra yaparak kıyı kentlerini tehdit etmiş, ancak GNA'nın iç hatlarını kullanan karşı taarruzlarıyla durdurulmuştur; her iki taraf da çeviklikten ziyade yıpratma odaklı hareket etmiştir.
Psikolojik Harp ve Moral
Hafter'in 'Onur Operasyonu' söylemi doğu tabanında moral üstünlük sağlarken, GNA'nın 'uluslararası meşruiyet' iddiası Batı Libya'daki milisleri bir arada tutmuş; uzayan çatışmalar her iki tarafta da savaş yorgunluğuna yol açmıştır.
Ateş Gücü ve Şok Etkisi
LNA'nın hava saldırıları ve topçu ateşi başlangıçta psikolojik şok yaratmış, ancak GNA'nın İHA taarruzları ve hassas güdümlü mühimmat kullanımı LNA'nın ileri üslerinde şok etkisi oluşturarak dengeyi sağlamıştır.
Adaptif Kurmay Rasyonalizmi
Odak Merkezi · İstihbarat · Dinamizm
Sıklet Merkezi
LNA, siklet merkezini petrol hilali ve Trablus'un ele geçirilmesi olarak belirlemiş; GNA ise başkentin savunulmasına ve Misrata'nın kale olarak tutulmasına odaklanmıştır; her iki taraf da düşmanın ağırlık merkezine doğrudan saldırmak yerine yan stratejik hedeflere yönelmiştir.
Harp Hilesi ve İstihbarat
Hafter'in 2019'da BM barış görüşmeleri sürerken ansızın Trablus'u ele geçirme girişimi bir aldatma unsuru taşımış, ancak GNA'nın istihbaratı sayesinde başarısız olmuştur. GNA ise İHA'ları kullanarak LNA'yı yanıltıcı çekilmelerle tuzağa düşürmüştür.
Asimetrik Esneklik
GNA, Türk askeri danışmanlığı ile doktrinel esneklik kazanarak İHA savaşına adapte olmuş; LNA ise geleneksel Sovyet tipi taarruz doktrininden kentsel çatışma gerçeklerine uyum sağlamakta zorlanmıştır.
Bölüm I
Kurmay Tahlili
Libya İç Savaşı, 2011'de Kaddafi sonrası oluşan güç boşluğunda, ideolojik ve bölgesel kutuplaşmanın silahlı çatışmaya dönüştüğü çok taraflı bir yıpratma savaşıdır. Başlangıçta LNA, daha düzenli askeri yapısı ve hava gücü avantajıyla sürdürülebilirlik ve sevk idarede üstünken, GNA zamanla Türkiye'den aldığı İHA ve elektronik harp desteğiyle zaman ve mekan kullanımı ile kuvvet çarpanlarında dengeyi lehine çevirmiştir. İki tarafın da belirgin bir askeri zafer elde edememesi, çatışmanın uzamasına ve yabancı güçlerin vekalet savaşına dönüşmesine neden olmuştur.
Bölüm II
Stratejik Tenkit
LNA komuta heyetinin en kritik hatası, 2019'da Trablus'a yönelik siyasi ve askeri hazırlığı tamamlamadan, BM nezdinde meşruiyet kazanmadan başlattığı taarruzdur. Bu hamle, uluslararası tepki çekmiş ve Türkiye'nin GNA'ya doğrudan askeri müdahalesinin önünü açmıştır. GNA ise iç siyasi bölünmüşlüğü giderememiş, ateşkes sonrası kazanımlarını siyasi birleşmeye tahvil edememiştir. Her iki taraf da yabancı askeri danışmanlara aşırı bağımlılık göstermiş, bu durum stratejik özerkliği zedelemiştir.
İnceleyebileceğin diğer raporlar