Borodino Meydan Muharebesi vs Austerlitz Muharebesi (Üç İmparator Savaşı)

Fransız ordusu, Napolyon'un kolordu sistemi sayesinde esnek bir yapıdaydı ve cephedeki değişikliklere hızla adapte oldu. Rus ordusu ise statik bir savunma hattına bağlı kaldı ve sola kaydırılan rezervler dışında taktiksel esneklik gösteremedi. Fransızlar bu alanda daha üstündü.

Napolyon Kolordu sistemiyle satranç gibi dinamik bir manevra savaşı yürütürken, Müttefik tarafta Weyrother'in dakika dakika yazılmış kâğıt üstü planı muharebe başladığı an iflas etti. Asimetrik esneklik tamamen Fransız tarafındaydı.

Fransız topçusu ve süvari hücumları Rus hatlarını sarsarken, Rus topçusu da Raevsky Redoubt'tan etkili atışlar yaptı. Her iki taraf da yoğun ateş gücü kullanmasına rağmen, Fransızların sonuç alıcı bir şok etkisi yaratamaması İmparatorluk Muhafızları'nın geride tutulmasına bağlandı.

Soult'un IV. Kolordusu sisin kalkmasıyla birlikte Pratzen Tepeleri'ne yaptığı süngülü taarruz, ateş gücü ve şok unsurunu zamanlamayla senkronize etti; Müttefik merkezi bir saat içinde fiziksel ve psikolojik olarak çöktü.

Muharebe günü hava açık ve sıcaktı, bu da topçu ateşini kolaylaştırdı. Arazi, Kolocha Nehri ve ormanlık alanlar Fransız ilerleyişini yavaşlattı. Rus tahkimatları yüksek noktalara yerleştirilmiş olsa da doğal savunma avantajları sınırlıydı. Fransızlar bu engellere rağmen ilerledi.

Pratzen Tepeleri'nin yüksekliği, Goldbach Deresi'nin batak hattı ve özellikle 2 Aralık sabahının yoğun sisi muharebenin tüm dinamiğini belirledi; Napolyon doğanın bu üç unsurunu da kendi müttefiki haline getirdi, Müttefikler ise aynı doğa karşısında körleşti.

Napolyon, Borodino'da büyük bir aldatma taktiğine başvurmadı; doğrudan cephe taarruzunu tercih etti. Kutuzov da Shevardino'da geciktirme muharebesi dışında özel bir harp hilesi kullanmadı. İstihbarat üstünlüğü sağlanamadığı için her iki taraf da kuvvetlerini açık şekilde konuşlandırdı.

Pratzen Tepeleri'nin bilinçli terki, sağ kanadın kasıtlı zayıflatılması ve barış görüşmesi taleplerinin sahnelenmesi; klasik harp tarihinin en mükemmel aldatma operasyonlarından biridir. Napolyon düşmana saldırma fırsatı verdiğini düşündürdü, gerçekte ise ölümcül bir tuzak hazırlıyordu.

Napolyon, Rus ordusunun tam mevzilenmesi hakkında yeterli bilgiye sahip değildi; Kutuzov ise Napolyon'un Moskova'ya ilerleme zorunluluğunu bildiği için onu belirli bir mevzide savaşa çekebildi. Bu stratejik öngörü Ruslara üstünlük sağladı.

Napolyon hem kendi ordusunu hem de Müttefik komuta heyetinin psikolojisini (Aleksandr'ın atılganlığı, Weyrother'in şematik plancılığı) ustaca okudu; Müttefikler ise karşılarındaki gerçek tehdidi son ana kadar göremedi. Bu, 'düşmanını ve kendini bil' ilkesinin tek taraflı uygulanmasıdır.

Napolyon, iç hat avantajı ile merkezden yönettiği kuvvetlerini hızla kaydırarak Rus sol kanadını zorladı. Kutuzov ise rezervlerini zamanında yetiştirmekte zorlandı ve pasif bir savunma sergiledi. Fransızlar manevrada daha hızlıydı.

Davout'un III. Kolordusunun Viyana'dan zorlu yürüyüşle muharebe alanına tam zamanında yetişmesi, Kolordu sisteminin iç hatlar avantajını mükemmel kullandığını gösterir. Napolyon parçalı ama koordineli intikalle Müttefik kütlesini dış hatlarda sıkıştırdı; Müttefik manevra hızı ise ortak plan eksikliğinden ötürü neredeyse statikti.

Rus askerleri kutsal toprak savunması motivasyonuyla yüksek bir moralle savaştı, Fransız ordusunda ise uzun sefer yorgunluğu ve ikmal sıkıntısı morali düşürdü. Ancak Napolyon'un varlığı Fransız moralini ayakta tuttu. Rus moral üstünlüğü belirleyici oldu.

Napolyon'un taç giyme yıldönümünde verdiği muharebe, Fransız askerinin moralini zafer iradesine dönüştürdü; Müttefik tarafta ise Çar'ın gençlik hırsı ile Kutuzov'un ihtiyatlı bilgeliği arasındaki çatlak, Clausewitz'in deyimiyle ordunun iç 'sürtüşme'sini patolojik düzeye çıkardı.

İmha Muharebesi

İmha Muharebesi — Napolyon sadece düşmanı geri püskürtmeyi değil, Müttefik ordusunun siklet merkezini kırarak harp dışı bırakmayı hedefledi ve başardı.

Napolyon, Smolensk sonrası Rus ordusunu savaşa zorlayarak onları imha etme amacındaydı ancak Kutuzov'un geri çekilme stratejisi ve Rusya'nın diplomatik direnişi nedeniyle savaşmadan kazanma mümkün olmadı. Kutuzov ise Moskova'yı teslim ederek Napolyon'u zor duruma düşürdü ve savaşmadan kazanma yolunda adım attı.

Napolyon muharebe öncesi günlerde ordusunu zayıf, moralsiz ve geri çekilmeye hazır göstererek psikolojik bir tuzak kurdu; Müttefikler savaşı kabul ettikleri an aslında stratejik olarak zaten yenilmişlerdi. Bu, Sun Tzu'nun 'düşmanı muharebe başlamadan yenmek' ilkesinin saf uygulamasıdır.

Napolyon, Rus sol kanadını (Bagration flèches) ve merkezini (Raevsky Redoubt) sıklet merkezi olarak seçti ve ana taarruzlarını buraya yöneltti. Kutuzov ise asıl direncini bu noktalara yoğunlaştırdı. Napolyon'un Schwerpunkt'ı doğru seçmesine rağmen, Rus rezervleri sayesinde kesin sonuç alınamadı.

Napolyon Müttefiklerin siklet merkezini Pratzen Tepeleri olarak doğru tespit etti ve sağ kanadını zayıflatarak düşmanı bu merkezden uzaklaştırmaya zorladı; Müttefikler ise Fransız sağ kanadını gerçek hedef sanarak siklet merkezi okumasında stratejik körlük sergiledi.