Çoban Haçlı Seferi (1251) vs Delilik Savaşı (La Guerre Folle)

Kraliyet, başlangıçta şaşırsa da hızla adapte oldu: Şehirlerde kısıtlama, kırsalda imha. Pastoureaux'lar ise esneklikten yoksundu; şehirlerde destek bulamayınca yağmaya yöneldi ve bu, halk desteğini kaybetmelerine yol açtı.

Kraliyet komuta heyeti diplomasi, kuşatma, meydan muharebesi ve deniz blokajı (Norman korsanları) arasında esnekçe geçiş yaparak çok boyutlu bir harekât icra etti. Koalisyon ise statik savunma ve dış müttefiklerin gelişini bekleme doktrinine sıkışıp kaldı.

Pastoureaux'ların baltalı saldırıları rahipler ve Yahudiler üzerinde psikolojik şok yarattı ancak organize bir ateş gücü yoktu. Kraliyet birlikleri, Bourges'te yapılan kısa ve sert çatışmada şok etkisiyle lideri öldürerek isyanı bitirdi.

Kraliyet tarla topçusu Saint-Aubin'de İngiliz okçularını ve Alman paralı piyadesini ardı ardına volelerle dağıttı; ateş üstünlüğünün ardından gelen ağır süvari şarjı koalisyon hattını çökertti. Koalisyon ateş gücünü manevrayla koordine edemedi.

Hareket Paskalya baharında başladı, kırsal seferberlik için uygun mevsimdi. Ancak şehir surları, nehirler (Seine) ve geniş kuzey Fransa coğrafyası, kontrollü dar alanlara sıkıştırılan isyancılar için avantaj değil dezavantaj oldu.

Saint-Aubin-du-Cormier'in açık ovası, kraliyet topçusunun ve disiplinli süvarisinin tam manevra yapmasına izin verdi; Breton-İngiliz piyade karesi bu arazide ateş üstünlüğüne karşı sabit hedefe dönüştü ve coğrafya kraliyet doktrinine müttefik oldu.

Blanche de Castille, isyancı lideri Paris'te diplomatik bir görünümle oyalayarak böldü ve ardından kiliseyi aforozla kullanarak ideolojik bir karşı taarruz yaptı. Pastoureaux'lar açısından aldatma yoktu; sadece ham bir kitle hareketiydi.

Chateaubriant Antlaşması, kraliyet ordusunun Bretanya'dan çekileceği vaadiyle Breton asilzadelerini saf değiştirmeye ikna eden klasik bir aldatma manevrasıdır. Bu diplomatik baskın, askeri muharebeden önce koalisyonu içeriden çözdü.

Kraliyet, isyancıların zayıflıklarını (lidersiz kalma korkusu, iaşe bağımlılığı) biliyordu. Pastoureaux'lar ise 'kendini bil ama düşmanı bilme' hatasına düştü: kralı kurtarma iddiası, gerçek siyasi ve askeri durumdan tamamen kopuktu.

Naiplik, koalisyonun haberleşme ağlarını ve yabancı destek kanallarını yakından izleyerek Lord Scales çıkarmasının kapsamını öngördü ve buna göre Saint-Aubin'de kuvvet topladı. İsyancılar ise kraliyet ordusunun Bretanya'ya intikal hızını ve gerçek mevcudunu küçümsediler.

İsyancılar hızlı toplandı ve Paris'e yürüdü ancak sonrasında amaçsızca dolaştı. Blanche de Castille, iç hatları kullanarak birlikleri hızlıca kaydırdı ve isyanı parça parça imha etti; Napolyonvari bir manevra hissi yoksa da merkezi konum avantajı etkili kullanıldı.

La Trémoille, iç hatlar avantajını ustaca kullanarak Guyenne, Parthenay, Nantes ve nihayet Saint-Aubin'i ardışık darbelerle ele geçirdi; bu Napolyon öncesi corps tarzı seri manevralar koalisyonu reaksiyon almaktan alıkoydu. İsyancılar ise dış hatlarda dağınık kaldı.

Pastoureaux'lar ilahi misyon inancıyla yüksek moral sahibiydi ancak aforoz ve liderin ölümüyle bu anında çöktü. Clausewitz'in 'sürtüşme'si: gerçek lojistik ve muhalefetle karşılaşınca dini şevk buharlaştı. Kraliyet tarafında ise düzen koruma içgüdüsü yeterli motivasyonu sağladı.

Kraliyet ordusu Charles VIII'in meşruiyetiyle motive olurken, Bretanya halkı François II'nin yönetimindeki yolsuzluğa karşı direnç gösterdi ve Nisan 1487'de Breton seferberliği başarısız oldu. Clausewitzçi 'sürtüşme' koalisyonu içeriden çökertti.

Oyalama/Geciktirme

İmha Muharebesi — Saint-Aubin-du-Cormier'de koalisyon ordusunun fiziksel olarak yok edilmesi ve liderlerinin esir alınmasıyla feodal direniş tamamen tasfiye edildi.

Blanche de Castille, Paris'te isyancı lideri kabul ederek hareketin hızını kesti; aforoz ve idari baskıyla fiziksel çatışmaya girmeden önce kitlenin moralini çökertti. Bu, Sun Tzu'nun 'düşmanı savaşmadan alt etme' prensibinin bir örneğidir.

Anne de Beaujeu, 1485 Bourges Barışı ve 1487 Chateaubriant Antlaşması'yla pek çok Breton asilzadesini muharebe öncesinde saf değiştirmeye ikna ederek Sun Tzu'nun ideali olan 'savaşmadan kazanma' prensibini fiilen uyguladı. Koalisyon karşı ittifakını dağıtacak diplomatik bir kontra-hamle üretemedi.

Pastoureaux'ların ağırlık merkezi liderleri 'Macar Üstat' ve dini karizmasıydı. Kraliyet, Bourges'te tam bu noktayı vurarak direnişi çökertti. Pastoureaux'lar ise Blanche'ın siyasi otoritesini hiçbir zaman hedef alamadı.

Naiplik koalisyonun Schwerpunkt'unu Bretanya'daki Orléans-François II ekseni olarak doğru teşhis etti ve tüm vurucu gücünü 1488 yazında bu eksene yığdı. Koalisyon ise siklet merkezini Paris üzerinde mi yoksa Bretanya savunmasında mı tutacağına karar veremedi ve kuvvetlerini dağıttı.