Donbas Savaşı vs Rusya-Ukrayna Savaşı (2022-günümüz) - Kiev Taarruzu Safhası

Ukrayna ordusu, ilk aşamalardaki düşük yoğunluklu çatışmadan kademeli olarak mekanize harekata geçişte esneklik gösterse de, ayrılıkçıların değişen taktiklerine uyum sağlamakta zorlandı.

Rus ordusu, hantal ‘tabur taktik grupları’ (BTG) yapısıyla statik plana bağlı kaldı. Ukrayna kuvvetleri, komutanın öldürülmesi durumunda inisiyatif alan astsubay liderliği sayesinde asimetrik esneklik göstererek savunmayı sürekli adapte etti.

Rus topçu ve çok namlulu roketatar sistemleri, Ukrayna mevzilerinde şok etkisi yaratarak savunma direncini kırdı; Ukrayna'nın ateş desteği çoğunlukla reaktif kaldı.

Rusya başlangıçta seyir füzesi ve balistik füze salvolarıyla şok etkisi yaratmayı amaçladı, ancak hava üstünlüğünü kurup derin bir şok dalgası oluşturamadı. Ukrayna, el tipi hava savunma sistemleriyle Rus hava gücünü risk almaya zorlayarak şoku dağıttı.

Donbas'ın step ve endüstriyel bölgelerden oluşan coğrafyası zırhlı birlik harekâtına uygun olup, ayrılıkçılar şehir alanlarını savunma avantajı olarak kullanarak Ukrayna'nın sayısal üstünlüğünü dengeledi.

Erken ilkbaharın ‘general çamur’ (rasputitsa) mevsimi Rus zırhlı kolonlarını ana yollara hapsetti; Ukrayna bataklık arazide ateş çantaları oluşturdu. Kuzey Ukrayna'nın ormanlık ve nehir parçalı arazisi, savunan piyadeye doğal bir müttefik oldu.

Rusya, 'yeşil adamlar' ve örtülü operasyonlarla askeri varlığını inkâr ederek Ukrayna'yı ve uluslararası kamuoyunu aldatırken, Ukrayna tarafı dezenformasyon karşısında pasif kaldı.

Rusya, Belarus'ta tatbikat adı altında yığınak yaparak stratejik aldatma denedi, ancak ABD istihbaratının gerçek zamanlı ifşası bu hileyi çökertti. Ukrayna'nın aldatma başarısı, harekât güvenliği (OPSEC) ile stratejik takviye hatlarını gizleyebilmesinde yattı.

Rus askeri istihbaratı (GRU), Ukrayna'nın askeri ve siyasi yapısına derinlemesine nüfuz ederken, Ukrayna ayrılıkçıların planları ve Rus desteğinin boyutu hakkında yetersiz kaldı.

ABD ve İngiltere, Rus savaş planlarını ve işgal tarihini aylar öncesinden deşifre ederek Ukrayna'yı hazırladı; bu benzeri görülmemiş bir karşı istihbarat zaferidir. Rusya kendi ordusu içindeki 'özel harekat' yalanına inanarak hazırlıksız yakalandı. Asimetri belirleyici oldu.

Ayrılıkçı kuvvetler, Rus sınırına yakınlık sayesinde iç hat manevrasıyla kritik noktalara hızla takviye kaydırdı; Ukrayna kuvvetleri ise Debaltseve gibi çıkıntılarda kuşatma riskiyle karşılaştı.

Rus birlikleri stratejik sürpriz elde etse de, devasa konvoyların hızı arazi ve lojistik tarafından kırıldı. Ukrayna, iç hat larını kullanarak küçük, hızlı birliklerle yan ve geriden tekrarlayan vur-kaç saldırıları düzenleyerek Rus ilerleyişini felç etti.

Ukrayna birliklerinde vatan savunması motivasyonu yüksek olsa da, uzayan savaş ve kayıplar savaş yorgunluğuna yol açtı; ayrılıkçılar ise Rusya'nın propaganda ve maddi desteğiyle moral üstünlüğü korudu.

Rus askerlerinin çoğu tatbikat sandıkları bir senaryoda istilacı konumuna düşerek moral şoku yaşadı. Buna karşılık Ukrayna'da topyekün bir seferberlik ve varoluşsal tehdit algısı, Clausewitz'in 'sürtüşme' avantajını tamamen Ukrayna'ya kaydırdı.

Yıpratma Savaşı

Yıpratma Savaşı

Rusya, Kırım'ın ilhakı sonrası Donbas'ta hibrit savaş taktikleri uygulayarak askeri müdahale öncesinde bölgedeki yerel unsurları mobilize etti ve Ukrayna devlet otoritesini felce uğrattı.

Rusya, Ukrayna elitlerini devşirme ve bir oldubittiye getirme planında bilgi harbi ve dezenformasyon açısından tümüyle başarısız oldu. Ukrayna lideri Zelenski'in başkentte kalıp 'Cephane lazım, otostop değil' çıkışı, küresel bir meydan okuma ve psikolojik seferberlik yarattı.

Ayrılıkçılar, sıklet merkezini Donetsk ve Luhansk şehirlerini tutmak ile Debaltseve çıkıntısını ortadan kaldırmak üzerine doğru şekilde odakladı; Ukrayna ise kuvvetlerini geniş bir cepheye yayarak kritik noktalarda zayıf kaldı.

Rusya'nın Schwerpunkt'ı Kiev'in hızla düşürülmesi ve Zelenski hükümetinin devrilmesiydi; bu nokta yanlış hesaplandı ve alternatif bir ağırlık merkezi (Donbas'taki Ukrayna müşterek kuvvetleri) başlangıçta ihmal edildi. Ukrayna, siklet merkezini doğru tanımlayarak başkent savunmasına yoğunlaştı.