Edward'ın Galler Fethi (1277–1283) vs Glyndŵr İsyanı

İngilizlerin konvansiyonel ağır süvari şok doktrinini bırakıp, dağlık araziye uyum sağlamak için hafif Basque piyadelerini, Gascon okçularını ve orman kesme öncülerine dayalı bir kuşatma-yıpratma doktrinini entegre etmesi.

Galler kuvvetleri, geleneksel ordudan gerilla taktiklerine geçiş yaparak asimetrik bir doktrin sergilemiştir. İngiltere, başlangıçta bu esnekliğe ayak uydurmakta zorlansa da zamanla karşı-gerilla stratejileri geliştirmiştir.

Gallerlilerin Menai Boğazı'ndaki Moel-y-don Muharebesi'nde İngiliz öncülerini köprü üzerinde pusuya düşürmesi büyük bir taktik şok yaratmıştır. İngilizler için asıl şok ise Dafydd'ın 1282'de Hawarden kalesine yaptığı baskın olmuştur.

İngiltere, topçu ve okçu birlikleriyle kale kuşatmalarında şok etkisi yaratmış, ancak gerilla savaşında bu etki sınırlı kalmıştır. Galler tarafı, ani baskınlarla psikolojik üstünlük sağlamış, İngiliz garnizonlarını sürekli tetikte tutmuştur.

"Gök" (yağışlı ve sert Galler iklimi) İngiliz ordusunun dağlık alanlardaki ilerleyişini zorlaştırmış ve salgın hastalıklara yol açmıştır. "Yer" ise Snowdonia'nın dar vadileri ve dik yamaçları olup Galler'e doğal bir koruma sağlarken, Anglesey adası ise İngiltere'nin denizden sızma noktası olmuştur.

Galler'in dağlık ve bataklık arazisi, isyancılara doğal bir savunma sağlamış, İngiliz ağır süvarisini etkisiz kılmıştır. Kış ayları ve kötü hava, İngiltere'nin seferlerini zorlaştırmış ancak Galler kuvvetleri iklim şartlarına daha uyumludur.

Edward I'in Menai Boğazı'nda sahte bir barış müzakeresi yürütürken Anglesey'de gizlice büyük bir duba köprü inşa ettirip Galler cephesini arkadan vurma hazırlığı yapması.

Galler, düşmanı yanıltma ve baskın taktiklerinde usta olsa da büyük çaplı aldatma operasyonları düzenleyecek kaynaklara sahip değildi. İngiltere, diplomatik manevralarla Fransa-Galler ittifakını zayıflatmaya çalışmıştır.

İngilizler, Llywelyn'in kendi kardeşi Dafydd da dahil olmak üzere Gallerli soyluların iç çekişmelerini ve ihanetlerini istihbarat ağlarıyla başarılı bir şekilde manipüle etmiştir. Galler tarafı ise İngiliz donanmasının Anglesey'i bu kadar hızlı ele geçirip adadaki tahılı keseceğini tahmin edememiştir.

Owain Glyndŵr, yerel halkın sadakatinden faydalanarak İngiliz ordusunun hareketlerini önceden öğrenmiş ve pusu taktikleri uygulamıştır. İngiltere, başlangıçta istihbarat zafiyeti yaşamış, ancak zamanla işgal altındaki bölgelerden bilgi akışını artırmıştır.

Edward I'in orduları yavaş fakat sistematik bir şekilde, ormanları keserek ve yollar açarak ilerlemiştir. En hızlı manevra, Cinque Ports donanmasının Anglesey'i ele geçirerek Gwynedd'in güney ile bağını kesmesi olmuştur.

Galler kuvvetleri, iç hat avantajını kullanarak hızlı hareket edebilmiş ve birden çok cepheye saldırabilmiştir. İngiltere, daha yavaş ancak düzenli ilerlemiş, deniz yoluyla Anglesey gibi stratejik noktalara çıkarma yaparak manevra kabiliyetini artırmıştır.

Galler kuvvetleri yurtlarını savunurken yüksek bir bağımsızlık idealiyle (Gaelik kimlik) savaşmıştır. Ancak Llywelyn'in Orewin Köprüsü'nde ani ölümüyle moral çarpanı tamamen çökmüştür.

Galler tarafı, bağımsızlık ve ulusal onur motivasyonuyla yüksek moral sergilemiş, ancak uzun süren abluka ve kayıplar sonucu sivil halkın desteği azalmıştır. İngiltere, profesyonel ordu disiplini ve zaferlerle moralini korumuştur.

Karasal Kuşatma, Deniz Ablukası ve Konsantrik Kale İnşaatına Dayalı Aşındırma Harbi

Yıpratma Savaşı — Galler, doğrudan bir imha muharebesine güç yetiremeyince gerilla taktikleri ve vur-kaçlarla İngiliz kuvvetlerini yıpratmayı hedeflemiştir. İngiltere, sistematik kale kuşatmalarıyla isyanın altyapısını çökertmeye çalışmıştır.

Edward I, Llywelyn'i diplomatik ve hukuki olarak köşeye sıkıştırmak için tac giyme törenine çağırmış, biat etmeyince onu isyancı ilan edip lordlarını Galler sınırında seferber ederek teslimiyete zorlamıştır. Ancak Llywelyn teslim olmayı reddetmiştir.

İngiltere, isyanın başında af teklifleri ve ekonomik yaptırımlarla Galler direnişini bölmeye çalışmıştır. Ancak Owain Glyndŵr'ın karizması ve Galler'in bağımsızlık arzusu, bu çabaları boşa çıkarmıştır. İngiltere, psikolojik harp yerine askeri güce ağırlık vermiştir.

İngiltere için siklet merkezi Anglesey adasının kontrolü ve Snowdonia'nın dağlık geçitlerini kapatan kale hatlarıydı. Galler için ise Gwynedd prensinin (Llywelyn) şahsi iradesi ve hanedan mevcudiyetiydi.

Galler için Schwerpunkt, stratejik kalelerin ele geçirilmesi ve bağımsızlığın ilanıydı. Owain Glyndŵr, başlangıçta bu hedefe odaklanmış ancak İngiltere'nin karşı taarruzlarıyla ağırlık merkezini kaybetmiştir. İngiltere, Owain'i yakalayarak veya etkisizleştirerek isyanı sonlandırmayı hedeflemiştir.