Gazze Savaşı (2023-günümüz) vs Mayıs 2019 Gazze-İsrail Çatışmaları

Hamas, asimetrik savaş doktrini ile konvansiyonel üstünlüğü dengelemiş; İsrail ise geleneksel mekanize savaş doktrinini tünel savaşı ve hedefli operasyonlarla değiştirerek esneklik göstermiştir.

IDF, tamamen havadan harekat doktriniyle esnek ve hızlı tepki döngüsü kurdu; kara kuvvetleri temas kurmadan savaş alanı şekillendirmesi sağlandı. Gazze kuvvetleri ise sabit tünel ve kentsel gömülü savunmadan farklı bir asimetrik esneklik gösteremedi; taktiksel sürtünme yüksek kaldı.

İsrail, hava kuvvetleriyle yoğun bombardıman uygulayarak Hamas'ın sabit mevzilerini ve altyapısını sistematik olarak yok etmiş; Hamas ise roket salvoları ve tünel saldırılarıyla psikolojik baskı kurmaya çalışmıştır.

İsrail'in F-16 ve F-35 jetlerinin hassas güdümlü mühimmatla gerçekleştirdiği seçici vuruşlar psikolojik çöküş etkisi yarattı; Hamas/PIJ'nin toplu roket salvoları ise İsrail altyapısına sınırlı fiziksel hasar verirken Demir Kubbe'nin yüksek başarı oranı şok etkisini büyük ölçüde absorbe etti.

Hamas, yoğun kentsel alanlar ve tünel ağlarını savunma arazisi olarak kullanmış; İsrail ise hava kuvvetleriyle açık arazide üstünlük sağlamış, dar sokaklarda ise zorlanmıştır. Sıcak iklim ve molozlar piyade hareketlerini yavaşlatmıştır.

Gazze'nin düz ve açık coğrafyası IDF hava gücüne ideal operasyon ortamı sunarken kentsel yerleşimler Gazze kuvvetlerine siper işlevi gördü. Mayıs başındaki hava koşulları IDF için operasyonel kısıt oluşturmadı; Gazze kuvvetleri ise yeraltı tünel ağını arazi avantajı olarak kullandı.

Hamas, uzun süreli hazırlık ve sessizlik ile İsrail istihbaratını aldatarak 7 Ekim'de stratejik bir aldatma gerçekleştirmiştir. İsrail ise ateşkes dönemlerinde hedef güncellemesi yaparak operasyonel aldatma uygulamıştır.

İsrail, sahte fırlatma noktası tespitlerini etkisizleştirmek için gerçek zamanlı insansız hava aracı istihbaratına dayandı; Hamas/PIJ ise sivil alanlara yerleşik tünel ve depolama ağlarıyla keşiften kaçınmaya çalıştı. Fırlatma noktalarının hızla değiştirilmesi kısmi operasyonel örtü sağladı ancak IDF hedefleme hassasiyetini sürdürdü.

7 Ekim'de Hamas, İsrail'in elektronik ve insan istihbaratını aşarak mutlak sürpriz sağlamıştır. Savaşın ilerleyen aşamalarında İsrail, lider hedefleme ve tünel tespiti konusunda istihbarat avantajını geri kazanmıştır.

İsrail, insansız hava araçları ve sinyal istihbaratıyla roket fırlatma rampaları ile depolama tesislerini tespit etmede belirgin üstünlük sergiledi. Gazze kuvvetleri ise IDF saldırı niyeti ve zamanlaması konusunda körlük içindeydi; bu asimetri hedefleme etkinliğine doğrudan yansıdı.

İsrail, iç hatlar avantajıyla Gazze'yi kuzeyden güneye kademeli olarak işgal ederek manevra yapmış; Hamas ise dış hatlarda (Batı Şeria, Lübnan Hizbullah'ı) cephe açmaya çalışarak İsrail'i yıpratmaya çalışmıştır.

İsrail, karadan temas kurmadan münhasıran hava gücüyle iç hat avantajını kullandı ve birden fazla noktayı eş zamanlı vurdu; Hamas/PIJ ise fırlatma mevzilerini defalarca değiştirerek hayatta kalma manevrası uyguladı ancak stratejik inisiyatiften yoksun kaldı.

7 Ekim saldırısı İsrail toplumunda travma ve intikam duygusu yaratırken, Filistin tarafında 'direniş' anlatısı moral kaynağı olmuştur. Sivil kayıplar arttıkça uluslararası baskı İsrail'in moral üstünlüğünü aşındırmıştır.

İsrail kamuoyunun roket saldırılarına karşı tolerans eşiğinin düşüklüğü hızlı ve güçlü karşılık baskısı oluşturdu; Gazze kuvvetleri ise uzun süreli abluka altında oluşan çaresizlik ve direniş motivasyonunu savaş iradesi kuvvet çarpanı olarak kullandı. Clausewitz'in 'sürtünme' faktörü, sivillerin sığınak baskısı ve uzun süreli çatışma yorgunluğu biçiminde her iki toplumda da hissedildi.

Yıpratma Savaşı

Oyalama/Geciktirme — Her iki taraf da köklü stratejik dönüşüm yerine kısa vadeli baskı uygulama ve müzakere pozisyonu oluşturma amacıyla sahaya çıktı; ateşkes 4 günde sağlandı ve çatışma kronik döngünün bir halkasını oluşturdu.

Hamas, rehineleri diplomatik pazarlık unsuru olarak kullanmaya çalışmış ancak İsrail'in askeri operasyonlarını durdurmayı başaramamıştır. İsrail, yoğun bombardıman ve kuşatma ile Gazze'yi teslim olmaya zorlamış, Hamas'ın sivil yönetimini çökertmiştir.

İsrail, önceki çatışmalardan devşirilen caydırıcılık birikimi ve sürekli istihbarat baskısıyla Hamas'ı stratejik tercih alanında sürekli kıstı; ancak Gazze kuvvetleri de roket tırmanmasını bir müzakere kozu olarak kullanarak uluslararası baskı oluşturmayı hedefledi. Tam anlamıyla savaşmadan kazanma her iki taraf için de gerçekleşmedi.

İsrail, Hamas'ın askeri ve siyasi liderliğini sıklet merkezi olarak belirlemiş ve suikastlerle imha etmiştir. Hamas ise İsrail'in halk desteğini ve uluslararası imajını hedef almıştır.

İsrail'in Schwerpunkt'ı, Hamas ve PIJ'nin roket fırlatma altyapısını, silah depolarını ve komuta-kontrol merkezlerini imha etmekti; Gazze kuvvetlerinin siklet merkezi ise İsrail sivil merkezleri üzerinde psikolojik baskı oluşturmak ve uluslararası ateşkes baskısını tetiklemekti. IDF siklet merkezini daha isabetli belirledi.