İkinci Fransız Meksika Müdahalesi vs Afganistan Savaşı (2001-2021)

Bazaine konvansiyonel Avrupa doktrinine hapsoldu; Cumhuriyetçi komutanlar gerilla-konvansiyonel hibrit doktrini geliştirerek Querétaro'da kesin sonuca ulaştı.

Koalisyon COIN doktrinini (karşı ayaklanma) geç ve yarım uygulamış; Taliban ise klasik gerilla, siyasi lobi ve diplomatik masa arasında esnek geçiş yaparak asimetrik adaptasyonda üstün performans sergilemiştir.

Puebla muhasarasında Fransız topçusu kesin sonuç aldı; ancak gerilla harbinde şok unsuru etkisizleşti, ateş gücü manevradan kopunca stratejik anlam kaybetti.

Koalisyonun B-52, AC-130 ve Hellfire İHA saldırıları taktik şok yaratmış; ancak Taliban'ın IED (el yapımı patlayıcı) savaşı ve intihar saldırıları stratejik şok üstünlüğünü tersine çevirmiştir.

Meksika'nın volkanik platoları, çölleri ve sıtma kuşağı Fransız Avrupa askerini biyolojik olarak yıprattı; Sierra Madre Cumhuriyetçi gerillanın doğal kalesi oldu.

Hindikuş dağları, Tora Bora mağara sistemleri ve sert kış şartları Taliban'ın doğal müttefiki olmuş; koalisyonun mekanize ve hava araçları bu coğrafyada etkinliğini yitirmiştir.

Cumhuriyetçi gerilla taktikleri sürekli baskın ve aldatma kullandı; Fransız konvansiyonel doktrini bu asimetrik tehdide cevap üretemedi.

Taliban sahte teslim olmalar, sivil kıyafetli savaşçılar ve Pakistan güvenli bölgelerindeki saklı karargahlarla aldatma savaşında üstünlük sağlamış; koalisyon teknik istihbarata fazla güvenerek bu hileleri geç teşhis etmiştir.

Yerel halkın tamamına yakını Cumhuriyetçi kuvvetlere göz ve kulak işlevi gördü; Fransız kuvvetleri yabancı topraklarda kör harekat yürüttü.

Taliban yerel halkı, arazi ve koalisyon rutinlerini bilirken; koalisyon Afgan toplum yapısını, Peştun kabile kodlarını ve Taliban'ın gerçek kuvvet yapısını tam olarak kavrayamamıştır.

Bazaine iç hatları kullanarak şehirler arası hızlı intikal sağladı; ancak Cumhuriyetçi süvari kolları daha esnek ve menzilliydi, Fransız garnizonlarını sürekli izole etti.

Koalisyon stratejik hava nakil kabiliyetiyle hızlı intikal sağlamış; ancak Taliban'ın küçük hücreler halinde yüksek tempolu kaçış-saldırı manevraları iç hatlar avantajını asimetrik biçimde ters yüz etmiştir.

Maximilian'ın yabancı bir tahtta oturması meşruiyet krizi yarattı; Juárez'in milli direniş söylemi halkın iradesini Cumhuriyetçi davaya bağladı, Clausewitz'in sürtüşmesi imparatorluk aleyhine işledi.

Koalisyon askerlerinin zamanla aşınan moral ve amaç belirsizliği karşısında Taliban'ın dini-ideolojik motivasyonu ve 'yabancı işgalciyi kovma' anlatısı Clausewitz'in sürtüşme kavramını koalisyon aleyhine işletmiştir.

Yıpratma Savaşı — Cumhuriyetçiler imha muharebesinden kaçınıp Fransız kuvvetini zaman, mesafe ve hastalıkla erittiler.

Yıpratma Savaşı — Taliban zamanı silah olarak kullanarak süper gücün siyasi iradesini tüketmiştir.

Juárez, ABD diplomatik baskısını ve Monroe Doktrini'ni kullanarak III. Napolyon'u sahadan çekilmeye zorladı; muharebe meydanında değil masada kazanılan stratejik bir zaferdir.

Taliban 2020 Doha Anlaşması sonrası Afgan Milli Ordusu komutanlarını rüşvet ve aşiret bağlarıyla çözerek Ağustos 2021'de Kabil'i fiilen savaşmadan teslim almıştır; bu saf bir Sun Tzu zaferidir.

Fransızların Schwerpunkt'ı Mexico City'yi tutmaktı; oysa gerçek siklet merkezi Juárez'in iradesi ve ABD desteğiydi. Cumhuriyetçiler bu doğru hedefi tespit edip korudu.

Koalisyon Schwerpunkt'ı askeri sahada Taliban liderliği olarak tanımlarken, Taliban'ın gerçek siklet merkezi Afgan halkının meşruiyet desteğiydi; bu hedefleme hatası stratejik yenilginin ana nedenidir.