Irak Savaşı
20 Mart 2003 - 18 Aralık 2011
- Savaş Ölçeği
- Genel Harekat
- Galip
- ABD Öncülüğündeki Koalisyon Kuvvetleri
- Taraflar
ABD Öncülüğündeki Koalisyon Kuvvetleri
Amerika Birleşik DevletleriAmerikanIrak Ordusu ve Direnişçi Gruplar
IrakArap
Karşılaştırmalı Analiz
Kimin kazandığını değil, nasıl kazandığını veriler üzerinden karşılaştırın: Güç dengesi, zayiat, envanter, operasyonel kapasite ve askeri bakış açısı...
20 Mart 2003 - 18 Aralık 2011
ABD Öncülüğündeki Koalisyon Kuvvetleri
Irak Ordusu ve Direnişçi Gruplar
17 Ocak 1991 - 28 Şubat 1991
ABD Öncülüğündeki Koalisyon Kuvvetleri
Irak Silahlı Kuvvetleri
ABD Öncülüğündeki Koalisyon Kuvvetleri
ABD Öncülüğündeki Koalisyon Kuvvetleri
| Irak Savaşı | Körfez Savaşı (Çöl Fırtınası Harekâtı) | |
|---|---|---|
| Zırh / Araç | ABD Öncülüğündeki Koalisyon Kuvvetleri
Irak Ordusu ve Direnişçi Gruplar
| ABD Öncülüğündeki Koalisyon Kuvvetleri
Irak Silahlı Kuvvetleri
|
| Diğer | ABD Öncülüğündeki Koalisyon Kuvvetleri
Irak Ordusu ve Direnişçi Gruplar
| ABD Öncülüğündeki Koalisyon Kuvvetleri
Irak Silahlı Kuvvetleri
|
Koalisyon, konvansiyonel savaşın hızla isyan bastırma (COIN) ortamına dönüşmesiyle 2003-2007 döneminde ağır adaptasyon güçlükleri yaşadı. 2007'deki 'Surge' (Kuvvet Artırımı) harekâtı ve Petraeus'un COIN doktrini, geç de olsa asimetrik esnekliğin kurumsal düzeyde uygulandığını ortaya koymaktadır.
Koalisyon AirLand Battle doktrinini dinamik ve asimetrik biçimde uyguladı — hava, kara ve uzay varlıkları gerçek zamanlı entegre oldu. Irak ise İran-Irak Savaşı'nın statik siper doktrinine saplanıp kaldı ve modern manevra harbine adapte olamadı.
Harekâtın ilk 48 saatinde uygulanan 'Şok ve Dehşet' (Shock and Awe) hava kampanyası Bağdat'ın komuta, kontrol ve iletişim altyapısını büyük ölçüde devre dışı bıraktı. A-10 Thunderbolt II ve Apache taarruz helikopterlerinin zırhlı hedeflere karşı koordineli kullanımı, Irak zırhlı birliklerini açık arazide tasfiye etti.
Tomahawk seyir füzeleri, F-117 saldırıları ve B-52 halı bombardımanıyla eş zamanlı topçu ve ÇNRA atışları Irak komuta yapısında psikolojik çöküşü tetikledi; koalisyon ateş gücünü manevrayla mükemmel senkronize etti.
Harekât Mart-Nisan aylarında Irak'ın olumsuz kum fırtınası mevsiminde başladı; 25 Mart 2003 kum fırtınası Koalisyon'un lojistik hattını geçici olarak aksatarak ilerlemeyi yavaşlattı. Dicle ve Fırat nehir geçitleri kritik darboğazlar oluşturdu; Mezopotamya'nın düz arazisi ise nihayetinde zırhlı manevra için Koalisyon'a avantaj sağladı.
Açık çöl arazisi hassas güdümlü mühimmat ve termal nişangahlı tanklar için ideal bir vuruş sahası sundu; Irak'ın siper ve mayın hatları modern sensör teknolojisi karşısında savunma değeri taşımadı.
Koalisyon, psikolojik harp birliklerinin Arapça yayınları ve SMS kampanyalarıyla Irak komutanlarının bir kısmını önceden pasifize etmeyi başardı. Irak ise büyük ölçüde Koalisyon'un kuzeyden de büyük bir kuvvetle saldıracağını varsayan yanlış bir stratejik değerlendirmeyle hareket etti; Türkiye'nin Koalisyon kuvvetlerine kuzey güzergahını kapatması bu yanılgıyı kısmen haklı çıkardı.
Koalisyon, deniz piyade amfibi çıkarma aldatmacasıyla Irak'ın 7 tümenini sahile bağladı; gerçek darbe ise uzak batıdan vuruldu. Bilgi üstünlüğü mükemmel bir taktik aldatmacaya dönüştü.
Koalisyon'un çok katmanlı istihbarat mimarisi (SIGINT, HUMINT, IMINT) Irak'ın savunma planlarını geniş ölçüde deşifre etmişken Irak, Koalisyon'un tam harekât düzenini öngöremedi. Bununla birlikte Irak'ın KİS varlığına dair kritik istihbarat değerlendirmeleri hatalı olup bu durum stratejik bir istihbarat kör noktasına işaret etmektedir.
Koalisyon uzaydan tüm Irak muharebe düzenini milim milim haritaladı; Irak ise koalisyonun sol kanat büyük manevrasını son ana kadar sezemedi — Sun Tzu'nun 'düşmanı bilmeyen' tarafın kaçınılmaz hezimeti tezahür etti.
Koalisyon'un 3. Piyade Tümeni ve 1. Deniz Piyadeleri Bölük Tümeni, Irak'ın dış hatlar savunmasını iç hatlar manevrasıyla parçalayarak Bağdat'a 300 kilometrelik ilerlemeyi 19 günde tamamladı. Irak'ın komuta sistemi bu yıldırım ilerleyişe karşı birleşik bir karşı manevra üretemedi.
Schwarzkopf'un VII. Kolordu ve XVIII. Hava İndirme Kolordusu ile yürüttüğü geniş sol kanat çevirme manevrası, Irak'ın dış hatlarda kalmasına yol açtı; iç hatlar avantajı tamamen koalisyona geçti. Irak'ın zırhlı rezervleri müdahale edemeden kuşatıldı.
Koalisyon birliklerinin yüksek eğitim düzeyi, teknolojik üstünlüğe duyulan güven ve net misyon hedefleri güçlü bir muharebe morali yarattı. Irak cephesinde ise subay kadrosunun Baas Partisi baskısı altında görev yapması, 1991 yenilgisinin psikolojik mirası ve iktidar kademelenme sistemi motivasyonu kökten zayıflattı; Clausewitz'in sürtüşme kavramı Irak komuta kademesinde hem kurumsal hem de bireysel düzeyde kendini gösterdi.
Koalisyon birlikleri 'haklı sebep' (Kuveyt'i kurtarma) inancı ve teknolojik üstünlük güveniyle yüksek morale sahipti; Irak askerleri ise hava bombardımanının psikolojik çöküntüsü altında toplu teslim oldu. Clausewitz'in 'sürtüşme' kavramı Irak tarafını tamamen felç etti.
İmha Muharebesi — Koalisyon harekâtının birincil askeri hedefi, Irak Ordusu'nun savaş kapasitesini ve Baas rejiminin komuta altyapısını sistematik biçimde imha etmekti; nitekim konvansiyonel faz 21 günde Irak Silahlı Kuvvetleri'nin örgütlü direncini tamamen ortadan kaldırdı.
İmha Muharebesi — Koalisyon, Irak'ın Kuveyt'teki vurucu gücünü ve Cumhuriyet Muhafızları zırhlı tümenlerini sistematik biçimde imha etmeyi stratejik hedef olarak benimsedi.
Koalisyon, harekâttan önce yoğun diplomatik baskı, ekonomik yaptırım ve psikolojik harp faaliyetleriyle Irak ordusunun büyük bir kesiminin direnç iradesini kırmayı kısmen başardı; nitekim bazı Irak tümen komutanları muharebe başlamadan teslim oldu. Ancak Saddam rejimi diplomatik çözüme yanaşmadığından tam anlamıyla savaşmadan kazanma doktrini uygulanamadı.
Koalisyon, 6 aylık Çöl Kalkanı yığınağıyla psikolojik üstünlüğü peşinen kurdu; 38 günlük hava bombardımanı Irak kara kuvvetlerinin %40'ını kara harekatı başlamadan imha etti. Saddam'ın İsrail'i Scud'larla vurarak koalisyonu bölme hilesi, Patriot müdahaleleri ve ABD diplomasisiyle akamete uğradı.
Koalisyon'un Schwerpunkt'ı isabetli biçimde Bağdat'taki rejim komuta merkezi ve Cumhuriyet Muhafızları'nın zırhlı kuvvetleri olarak belirlendi. 3. Piyade Tümeni'nin Bağdat'a doğrudan zırhlı ileri harekâtı bu siklet merkezini doğrudan hedef alırken Irak komuta heyeti kaynakları ve direncini dağıtık noktalara yaydı.
Koalisyonun Schwerpunkt'ı Cumhuriyet Muhafızları zırhlı tümenleriydi ve bunu doğru tespit ederek imha etti. Irak ise Kuveyt cephe hattına yığınak yaparak gerçek tehdidin batı kanattan geleceğini göremedi ve Schwerpunkt'ı yanlış konumlandırdı.