İrlanda İç Savaşı vs Vietnam Savaşı

Ulusal Ordu, konvansiyonel saldırıdan karşı-gerilla operasyonlarına başarıyla geçiş yaptı; idam yetkileri ve toplama kampları ile baskıyı artırdı. IRA ise gerilla aşamasında stratejik hedef üretemedi.

Kuzey, konvansiyonel harpten gerilla harbine ve tekrar konvansiyonele (1975 İlkbahar Taarruzu) kusursuz geçişler yaptı; ABD ise "ara-ve-imha" doktrininde katı kaldı, Vietnamlaştırma çok geç ve koordinasyonsuz uygulandı.

18 librelik sahra topçusunun Four Courts kuşatmasında ve sonraki kale temizliklerinde kullanımı psikolojik şok etkisi yarattı. Zırhlı araçlar şehir muharebelerinde belirleyici oldu.

ABD'nin B-52 Arc Light harekâtları, napalm ve topçu ateş gücü taktiksel düzeyde ezici şok etkisi yarattı; ancak hedefin asimetrik ve dağınık yapısı bu şoku stratejik psikolojik çöküşe dönüştüremedi, düşman iradesi kırılmadı.

Munster ve Connacht'ın engebeli arazisi başlangıçta gerilla için elverişliydi; ancak Devlet'in deniz çıkarmaları (Cork, Kerry) coğrafyayı tarafsızlaştırdı. Kış koşulları her iki taraf için de yıpratıcıydı.

Muson yağmurları, üçlü katman cangıl örtüsü ve dağlık sınır hatları Kuzey lehine mutlak bir doğal müttefik rolü oynadı; ABD hava gücü üç katmanlı örtü altındaki kuvvetleri imha edemedi, arazi düşmanın kale duvarına dönüştü.

Devlet'in deniz çıkarmaları (Passage West, Fenit) tam bir stratejik baskındı ve Cumhuriyetçilerin güney savunmasını çökertti. IRA'nın aldatma kapasitesi çok sınırlı kaldı.

Tet Taarruzu klasik bir harp hilesi şaheseridir; ABD istihbaratı taarruzun ölçeğini tamamen ıskaladı. Kuzey, hem operasyonel baskın hem de stratejik aldatma düzeyinde üstünlüğü elinde tuttu.

Bağımsızlık Savaşı'nın istihbarat birikimi büyük ölçüde Antlaşma yanlılarında kaldı; Cumhuriyetçiler kendi eski silah arkadaşlarınca tanınıyordu. Bu asimetri gerilla aşamasında ölümcül oldu.

Hanoi, ABD iç siyasi dinamiklerini ve ARVN zafiyetlerini neredeyse tamamen okuyabildi; Washington ise Vietnam toplumunu, milliyetçi refleksleri ve rakibin irade eşiğini hiçbir zaman doğru ölçemedi, stratejik körlük yaşadı.

Ulusal Ordu, deniz yoluyla Munster'a yaptığı amfibi çıkarmalarla iç hatlar avantajını kullandı ve Cumhuriyetçi mevzileri arkadan kuşattı. IRA, mekansal manevra yapamadı; statik savunmaya çekildi.

PAVN corps benzeri esnek tümen yapısıyla Ho Şi Minh Yolu üzerinden Laos-Kamboçya derinliğinde iç hatları kullandı; ABD ise helikopter hareketliliğine rağmen kalıcı mevzi tutamayan dış hat operatörü konumunda kaldı.

Collins'in Ağustos 1922'de Béal na Bláth'ta öldürülmesi Devlet saflarında geçici sarsıntı yarattı ancak intikam motivasyonuna dönüştü. Cumhuriyetçi taraf ise kardeş kanı dökme yükü altında giderek demoralize oldu.

Kuzey tarafında ulusal kurtuluş inancı ve Konfüçyüsçü dayanıklılık Clausewitz'in sürtüşme eşiğini olağanüstü yükseltti; ABD tarafında zorunlu askerlik, ırksal gerilim, uyuşturucu krizi ve meşruiyet boşluğu moral çöküşüne yol açtı.

Yıpratma Savaşı — Konvansiyonel aşamanın hızla bitmesinin ardından savaş, gerilla taktikleri ve karşı-isyan operasyonlarıyla yürütülen klasik bir asimetrik yıpratma çatışmasına evrildi.

Yıpratma Savaşı — Kuzey Vietnam uzun süreli kayıp verdirme yoluyla ABD'nin siyasi iradesini kırmayı bilinçli bir stratejik hedef olarak belirledi ve başarıya ulaştırdı.

Serbest Devlet, Antlaşma'yı halk oylamasıyla meşrulaştırarak Cumhuriyetçileri siyasi olarak izole etti. Kilise'nin aforoz tehdidi ve halkın yorgunluğu, savaş sahasında çatışmadan büyük bir moral darbe vurdu.

Kuzey Vietnam, ABD'nin iç cephesini (anti-savaş hareketi, medya, Kongre) stratejik hedef olarak belirleyerek savaşmadan kazanma doktrinini uyguladı; Tet Taarruzu taktiksel bir yenilgi olmasına rağmen ABD kamuoyunun savaş iradesini kırarak stratejik zafere dönüştü.

Devlet'in Schwerpunkt'ı Dublin ve ardından Munster'ın kentsel merkezleriydi; doğru tespit edildi ve sırayla imha edildi. Cumhuriyetçiler ise siklet merkezini belirleyemedi, kuvvetlerini dağınık tuttu.

Kuzey Vietnam siklet merkezini doğru tespit etti: ABD'nin ulusal iradesi. ABD ise düşmanın siklet merkezini (halk desteği ve siyasi kararlılık) hiçbir zaman doğru okuyamadı, kuvvetlerini yanlış hedeflere yığdı.