Little Bighorn Muharebesi vs Sand Creek Katliamı

Kızılderili savaşçıları, geleneksel bireysel savaş yeteneklerini esnek gruplar halinde organize ederek klasik ABD taktiklerine karşı asimetrik bir yanıt verdi. ABD süvarisi, İç Savaş’tan kalma set taktiklerine bağlı kaldı ve değişen muharebe koşullarına uyum sağlayamadı. Custer’ın emirleri esnetme yetkisini yanlış kullanması doktrin esnekliğini daha da azalttı.

Birinci Taraf statik bir hedefe karşı dinamik kuşatma uyguladı; ancak gerçek bir muharip düşmanla karşılaşılmadığı için doktrin esnekliği test edilmedi — Şayen tarafının ise adapte olacak zamanı ve kuvveti yoktu.

ABD süvarisi, Springfield tüfeklerinin atış gücüne güveniyordu ancak Kızılderililerin ani ve çevik taarruzları karşısında bu ateş gücünü koordineli kullanamadı. Kızılderililer, ok ve tüfekle yakın mesafeli şok taarruzları düzenleyerek ABD hatlarını sarstı; özellikle atlı hücumlar ve savaş çığlıkları psikolojik çöküşü hızlandırdı.

İki adet 12 librelik obüsün kampa açtığı ateş psikolojik şok etkisini en üst seviyeye çıkardı; ateş gücü manevrayla senkronize kullanıldı ancak hedefin niteliği bunu askeri başarı değil mezalim yaptı.

Muharebe, Montana’nın sıcak yaz mevsiminde, tozlu ve engebeli bir arazide gerçekleşti. Little Bighorn Nehri ve çevresindeki yarlar, Kızılderililere doğal savunma hatları ve gizlenme imkanı sağladı. ABD süvarisi için açık ve düz arazi gerektiren klasik taktikler bu coğrafyada uygulanamaz hale geldi; dar vadiler ilerlemeyi yavaşlattı ve birlikleri parçaladı.

Kasım sonu Colorado kışı kampı hareketsiz kılmış, Sand Creek'in kuru menderes yatağı savunma değil ölüm tuzağı haline gelmişti; Chivington araziyi kuşatma manevrası için ustaca kullandı.

Kızılderili tarafı, araziyi kullanarak görsel kamuflaj sağladı ve ani karşı taarruzlarla düşmanı şaşırttı. Custer, hile veya aldatma girişiminde bulunmadı; aksine, düşmanın kaçacağını varsayarak aceleci bir saldırı düzenledi. İstihbarat eksikliği, ABD kuvvetlerini bir aldatmacaya açık hale getirdi.

Aldatma unsuru tamamen Chivington tarafındaydı: Fort Lyon'dan barış güvencesi alan Kara Çaydanlık, ABD bayrağı altında saldırıya uğradı — bu klasik anlamda harp hilesi değil, ahimsa ihlali ve diplomatik ihanettir.

Kızılderili tarafı, ABD birliklerinin hareketlerini gözcüleri aracılığıyla yakından takip etti ve kampın konumunu düşmana göre ayarladı. Buna karşılık, Custer düşmanın gerçek gücünü ve niyetini anlamakta başarısız oldu. Kendi izcilerinin sağladığı istihbaratı küçümseyerek, Sun Tzu’nun ‘düşmanını bil’ ilkesini ihlal etti.

Mutlak istihbarat asimetrisi mevcuttu: Chivington kampı önceden keşfetmiş, muharip yokluğunu doğrulamıştı; Şayen tarafı ise saldıracak kuvvetin niyetini son ana kadar okuyamadı.

Custer, hızlı bir şekilde düşman kampına saldırmayı planladı ancak kuvvetlerini bölmesiyle iç hat avantajını kaybetti. Kızılderili savaşçılar, atlı manevra kabiliyetleri sayesinde çok daha hızlı intikal ederek ABD birliklerini ayrı ayrı kuşatıp imha etti. Özellikle Reno ve Benteen’in birliklerinin birleşmesini engelleyerek iç hatları kendi lehlerine kullandılar.

Üçüncü Colorado iç hatları kullanarak kampı üç koldan kuşattı; süvari hızı manevra üstünlüğüne dönüştü ancak bu manevra meşru bir düşman kuvvetine değil sivil yerleşime karşı icra edildi.

Kızılderili savaşçılar, topraklarını ve ailelerini savunmanın verdiği yüksek moralle savaştı; Oturan Boğa’nın vizyonu ilahi bir meşruiyet sağladı. ABD askerleri ise yorgun, moralsiz ve beklenmedik bir direniş karşısında şaşkındı; Custer’ın ölümüyle birlikte direnç tamamen çöktü. Clausewitz’in ‘sürtüşme’ kavramı, ABD tarafında komuta hataları ve korkuyla birleşerek ağır bir yenilgiye dönüştü.

Birinci Taraf'ta ırkçı ideoloji ve intikam söylemi yapay bir moral yarattı; ancak Soule ve Cramer gibi subayların emirleri reddi gösteriyor ki ahlaki çöküş Clausewitz'in 'sürtüşme' kavramında komuta birliğini parçaladı.

İmha Muharebesi

İmha Muharebesi — Chivington'un beyan edilen niyeti tam tasfiyeydi ve harekat klasik askeri hedeflerden çok etnik temizlik karakteri taşıdı.

Kızılderili kampı, varlığı ve büyüklüğüyle ABD komuta heyetini psikolojik olarak etkilemiş olabilir; ancak savaşmadan kazanma yönünde aktif bir strateji izlenmedi. Oturan Boğa’nın vizyonu, savaşçılara zafer inancı aşılayarak dolaylı bir psikolojik üstünlük sağladı. ABD tarafı ise diplomasi veya psikolojik harp yerine doğrudan askeri harekâtı seçti.

Chivington savaşmadan kazanma fırsatını reddetti; Kara Çaydanlık'ın teslim bayrağı zaten siyasi galibiyet sunuyordu, ancak komutan askeri zaferden ziyade politik tasfiye hedefini tercih etti.

Custer, sıklet merkezini yanlış belirleyerek kuvvetlerini üçe böldü ve asıl darbeyi vuracağı noktayı zayıflattı. Kızılderililer ise ABD birliklerinin en zayıf noktası olan Custer’ın izole taburunu kuşatarak direnişin bel kemiğini kırdı. Reno ve Benteen kuvvetleri etkisiz hale getirildi.

Chivington Schwerpunkt'ı kampın merkez çadır grubu olarak doğru tespit etti; ancak gerçek askeri sıklet merkezi olmayan bir hedefe karşı uygulanan bu doktrin, askeri prensibin etik dışı bir parodisidir.