Plassey Muharebesi
23 Haziran 1757
- Savaş Ölçeği
- Meydan Muharebesi
- Galip
- Britanya Doğu Hindistan Şirketi Kuvvetleri
- Taraflar
Britanya Doğu Hindistan Şirketi Kuvvetleri
BritanyaİngilizBengal Navablığı Ordusu
BabürBengalli
Karşılaştırmalı Analiz
Kimin kazandığını değil, nasıl kazandığını veriler üzerinden karşılaştırın: Güç dengesi, zayiat, envanter, operasyonel kapasite ve askeri bakış açısı...
23 Haziran 1757
Britanya Doğu Hindistan Şirketi Kuvvetleri
Bengal Navablığı Ordusu
1746 - 1763
Britanya Doğu Hindistan Şirketi ve Müttefik Nevvablıklar
Fransız Doğu Hindistan Şirketi ve Müttefik Nevvablıklar
Britanya Doğu Hindistan Şirketi Kuvvetleri
Britanya Doğu Hindistan Şirketi ve Müttefik Nevvablıklar
| Plassey Muharebesi | Karnatik Savaşları | |
|---|---|---|
| Topçu / Kuşatma | Britanya Doğu Hindistan Şirketi Kuvvetleri — Bengal Navablığı Ordusu
| Britanya Doğu Hindistan Şirketi ve Müttefik Nevvablıklar — Fransız Doğu Hindistan Şirketi ve Müttefik Nevvablıklar — |
| Diğer | Britanya Doğu Hindistan Şirketi Kuvvetleri
Bengal Navablığı Ordusu
| Britanya Doğu Hindistan Şirketi ve Müttefik Nevvablıklar
Fransız Doğu Hindistan Şirketi ve Müttefik Nevvablıklar
|
İngilizler, Avrupa hat taktiğini yerel şartlara uyarlayarak ve politik entrikayı askeri harekâtla birleştirerek asimetrik esneklik sergiledi; Bengal ordusu ise ihanet karşısında tam bir hareketsizliğe gömüldü.
Britanya, Avrupa lineer taktiğini Hint arazisine adapte ederek hibrit bir muharebe doktrini geliştirdi. Fransızlar Dupleix döneminde esnek davranırken Lally döneminde katı Avrupa doktrinine geri döndü ve bu adaptif başarısızlık Wandiwash'ta sonun başlangıcı oldu.
İngiliz piyadelerinin eş zamanlı yaylım ateşi ve topçusunun kesintisiz bombardımanı, Navabın savaş fillerini ve dağınık süvarisini çökertti; Siracüddevle'nin kaçması şok etkisini tam bir bozguna çevirdi.
Britanya alanına dayalı disiplinli ateş hattı ve donanma topçusunun sahil kuşatmalarındaki kararlı kullanımı; Plassey'de yağmurdan korunan Britanya cephanesine karşı ıslanmış Fransız-Bengal topçusunun sessizleşmesi şok etkisinin sembolüdür.
Muson yağmurunun Navabın barutunu ıslatarak topçu ateşini etkisiz hale getirmesi, İngilizlerin barutlarını korumak için aldıkları önlemler sayesinde doğayı taktik avantaja dönüştürmelerini sağladı.
Muson rejimi her iki tarafı da etkiledi, fakat Britanya'nın Hint Okyanusu'ndaki donanma üstünlüğü mevsim avantajını sürekli kılabildi; Fransızlar Mauritius üssünden gelen takviyeleri zamanında ulaştıramadı.
Clive, başkomutan Mir Cafer'i, banker Jagat Seth'leri ve diğer saray mensuplarını satın alarak savaşın sonucunu sahaya çıkmadan tayin etti; bu, askeri tarihin en başarılı stratejik aldatma ve içeriden çökertme operasyonlarından biridir.
Clive'in Mir Jafer'i çevirmesi tarihin en başarılı harp hilelerinden biridir; muharebe başlamadan Bengal Nevvabı'nın ordusunun üçte ikisi etkisizleştirildi. Fransızlar diplomatik aldatmacada aynı seviyeye çıkamadı.
Bengal sarayındaki casus ağı ve mali çevrelerle kurulan ittifak sayesinde Clive, Siracüddevle'nin her adımından haberdarken, Navab İngiliz stratejisini tamamen yanlış değerlendirdi.
Britanya istihbaratı yerel sarraf ağları (Jagat Seth gibi) üzerinden Hint sarayları hakkında derinlikli bilgi topladı; Fransızlar diplomatik nüfuza güvendi fakat finansal akışları okuyamadı, bu da onları stratejik körlüğe sürükledi.
Clive, küçük kuvvetini Navabın ordusuna karşı süratle mevzilendirerek iç hat manevrasıyla dar alanda yoğun ateş gücü kullandı; Navab ise geniş kuvvetlerini pasif bir şekilde bekletti.
Clive'in Arcot baskını (1751) Napolyon öncesi corps sisteminin habercisi niteliğinde, küçük kuvvetle stratejik şok yarattı. Britanya iç hatları deniz yoluyla genişleterek paradoksal bir manevra avantajı sağladı; Fransız kara manevrası ise Madras-Pondicherry hattında sıkıştı.
İhanet, Navabın askerleri arasında yaygın bir güven bunalımı ve moral çöküntüsü yaratırken, İngiliz birlikleri zaferin getireceği ganimet vaadiyle yüksek motivasyona sahipti.
Clive'in karizmatik liderliği ve Plassey sonrası zafer ivmesi Britanya sepoylarına yenilmezlik psikolojisi aşıladı; Lally'nin sert disiplini ve Pondicherry'nin düşüşü Fransız moralini Clausewitz'in 'sürtüşme' sınırının ötesine taşıdı.
İmha Muharebesi
Yıpratma Savaşı — Üç aşamalı vekalet çatışması, mali ve lojistik tükenmeyle Fransız iradesinin uzun vadede kırılmasını hedefledi.
Clive, savaş başlamadan önce Navabın başkomutanı Mir Cafer'i ve diğer kilit generalleri rüşvetle saf dışı bırakarak, düşman ordusunun çekirdeğini savaşmadan etkisiz hale getirdi.
Clive, Plassey öncesi Mir Jafer'i satın alarak Sun Tzu'nun en yüksek prensibini icra etti: muharebe başlamadan düşmanın siklet merkezini içeriden çökertti. Fransızlar ise yerel ittifakları satın almakta finansal yetersizlik yaşadı.
Clive, rakibinin komuta yapısını (Mir Cafer ve diğer hainler) 'sıklet merkezi' olarak belirleyip çökertirken, Navab hiçbir zaman asıl vurucu gücünü toparlayıp düşmanın merkezine yoğunlaştıramadı.
Britanya'nın Schwerpunkt'u Bengal'in mali kaynaklarıydı ve Clive Plassey'de bu merkezi doğru tespit etti. Dupleix Deccan saraylarını siklet merkezi olarak seçti, fakat saraylar denizden gelen gücün karşısında tutunamadı.