Portekiz Veraset Savaşı vs Portekiz Restorasyon Savaşı

İspanyol komuta heyeti karada tercio, denizde kalyon doktrinini esnek biçimde uygulamış; Antonio ise statik savunma anlayışıyla dinamik tehdide cevap verememiştir.

Portekiz, dinamik kale savunması ile saha muharebesini birleştiren karma doktrin uyguladı; İspanyol komutası ise köhneleşen tercio doktrinine bağlı kalarak değişen muharebe koşullarına adapte olamadı.

İspanyol tercio'sunun piyade ateş gücü ile Santa Cruz'un kalyon topçusunun deniz-kara koordinasyonu, Portekiz direnişini şok dalgasıyla çökertmiştir.

Portekiz, Ameixial (1663) ve Montes Claros (1665) muharebelerinde topçu ve süvariyi senkronize kullanarak İspanyol tercio kalıntılarını çözdü; İspanyol şok unsurları Rocroi sonrası psikolojik prestijini yitirmişti.

Yaz mevsiminde Tagus Nehri'nin geçilebilir oluşu Alba'nın hızlı ilerleyişine zemin hazırlamış; Azor Adaları'ndaki Atlantik fırtınaları Fransız filosunu zayıflatmıştır.

Alentejo'nun kurak yaz koşulları ve sınır kalelerinin savunmaya elverişli arazi yapısı Portekiz lehine işledi; İspanyol seferleri her yaz su ve yem sıkıntısıyla karşılaştı.

II. Felipe'nin rüşvet diplomasisi klasik harp hilesinin ötesinde bir aldatma operasyonuydu; Portekiz soylularının sadakati daha çatışma başlamadan satın alınmıştır.

Portekiz, İngiliz-Fransız diplomatik manevralarını askeri aldatma ile birleştirdi; Schomberg'in Ameixial'deki çevreleyici manevrası klasik bir kurmay aldatması olarak harp tarihine geçti.

İspanyol casus ağı Portekiz iç siyasetini kuşatırken, Antonio dış destek vaatlerini abartılı yorumlayarak stratejik körlük sergilemiştir.

Portekiz, Alentejo halkının desteğiyle İspanyol kuvvet hareketlerini önceden tespit etti; İspanya ise düşman komuta yapısı hakkında sistematik istihbarat üretemedi.

Alba'nın Badajoz-Setubal-Lizbon ekseninde uyguladığı hızlı kıskaç manevrası iç hatlar avantajını maksimize etmiş; Antonio reaktif kalmıştır.

Portekiz iç hatlar avantajıyla birliklerini Alentejo-Estremadura ekseninde hızlı kaydırabildi; İspanya dış hatlardan yürüttüğü harekatlarda Madrid-Badajoz lojistik koridoruna bağımlı kaldı ve manevra esnekliğini yitirdi.

Antonio'nun halk desteği yüksek moral sağlasa da, profesyonel asker eksikliği Clausewitzci sürtüşmeyi katlamış ve psikolojik üstünlük muharebe meydanında erimiştir.

Portekiz'in 'kaybedilmiş bağımsızlık' söylemi ve Sebastianist mesiyanik motifler birliklerin moralini yüksek tuttu; İspanyol askeri ise çoklu cephede savaşmanın yorgunluğuyla Clausewitz'in tanımladığı 'sürtüşmenin' altında ezildi.

İmha Muharebesi — Alba Dükü, Antonio'nun siyasi ve askeri varlığını tek bir hamleyle kökünden kazımayı hedeflemiş ve başarmıştır.

Yıpratma Savaşı — 28 yıl boyunca düzensiz aralıklarla süren çarpışmalar, kuşatmalar ve sınır harekatlarıyla İspanya'nın kaynakları sistematik olarak tüketildi.

II. Felipe, Portekiz soylularını ve Braganza Dükü'nü rüşvet ve vaatlerle satın alarak muharebe başlamadan önemli bir cepheyi tarafsızlaştırmıştır.

Portekiz, Fransa ve İngiltere ile kurduğu ittifaklarla İspanya'yı diplomatik olarak izole etti; II. Charles ile Catherine of Braganza evliliği (1662) askeri çatışmadan önce stratejik kazanım sağladı.

Alba, Schwerpunkt'ı isabetle Lizbon başkentine yöneltmiş; Antonio ise sıklet merkezini Azor Adaları ile anakara arasında bölerek stratejik hatasına imza atmıştır.

Portekiz Schwerpunkt'ı Alentejo savunma hattı olarak doğru tespit etti ve sınır kalelerini güçlendirdi; İspanya ise siklet merkezini Katalonya ile Portekiz arasında bölmek zorunda kalarak hiçbirinde belirleyici güç toplayamadı.