Rakka Muharebesi (2017) vs Mari'nin IŞİD Tarafından İşgali ve Tahribi

SDF, kentsel muharebeye uygun olarak küçük birlik taktiklerine hızla adapte olmuş, koalisyondan aldığı eğitim ve teçhizatla doğaçlama yeteneğini artırmıştır. IŞİD ise savunma doktrinini statik mevzi savunması üzerine kurmuş, esneklik göstermek yerine mevzi kaybı durumunda karşı saldırı ve VBIED ile durumu dengelemeye çalışmıştır. Değişen muharebe koşullarına uyum sağlamada SDF'nin asimetrik esnekliği, IŞİD'in katı hiyerarşik ve ideolojik doktrininden üstün gelmiştir.

IŞİD, asimetrik tehditlere karşı son derece uyarlanabilir bir doktrin sergilemiş; Suriye ordusu ise geleneksel savunma reflekslerinden kopamamıştır.

CJTF-OIR'in hava saldırıları ve topçu ateşi, özellikle beton delici ve termobarik mühimmatlar kullanılarak IŞİD'in güçlendirilmiş mevzilerini sistematik olarak imha etmiş ve psikolojik şok yaratmıştır. Bu ateş gücü, SDF piyadesinin temas öncesi düşman direncini kırmasını sağlamıştır. IŞİD ise şok etkisini VBIED ve intihar saldırıları ile Kalaşnikof ve RPG tabanlı doğrudan ateşle sınırlı tutabilmiş, ancak koalisyonun mutlak hava hâkimiyeti altında bu şok etkisi sürdürülebilir olmamıştır.

IŞİD'in ani ve şiddetli baskınları, ağır silah kullanımı ve kafa kesme videoları gibi psikolojik harp unsurları, savunan birlikler üzerinde şok etkisi yaratarak direnci kırmıştır.

Haziran-Ekim ayları arasındaki yaz sıcağı, hem savaşanların fiziksel dayanıklılığını zorlamış hem de kentsel yıkıntılar arasında susuzluk ve bulaşıcı hastalık riskini artırmıştır. Fırat Nehri, doğal bir engel ve aynı zamanda kaçış rotası olarak her iki tarafın da manevra alanını şekillendirmiştir. Şehrin dar sokakları ve betonarme yapıları IŞİD'e taktik avantaj sağlarken, koalisyonun termal görüş ve hava keşfi ile bu avantaj azaltılmıştır. Arazi, SDF'nin ağır zırhlı araçlarına sınırlı hareket alanı sunarken, keskin nişancı ve el yapımı patlayıcı tehdidi nedeniyle piyade ilerleyişi yavaşlamıştır.

Mari'nin çöl iklimi ve açık arazi yapısı, savunma için doğal engeller sunmamaktadır. IŞİD, gece operasyonları ve kum fırtınalarından faydalanarak gizlenme ve hareket kabiliyeti kazanmıştır. Fırat Nehri, takviye yolları üzerinde engel oluşturmuştur.

SDF ve koalisyon, dezenformasyon ve sahte taarruzlar yerine ağırlıklı olarak istihbarat toplama ve hedef tespiti yoluyla IŞİD'in hareket kabiliyetini kısıtlamıştır. IŞİD ise tünel ağları ve sivil araçların kullanımıyla aldatma taktiklerine başvurmuş, ancak koalisyonun gelişmiş gözetleme teknolojisi bu hileleri çoğunlukla etkisiz kılmıştır. Harp hilesi boyutu muharebede belirleyici olmamış, asıl üstünlük teknoloji ve ateş gücünde yatmıştır.

IŞİD'in konvansiyonel olmayan savaş yöntemleri, dezenformasyon ve tuzaklı araçlar kullanması, Suriye ordusunun beklentilerini boşa çıkarmıştır.

SDF ve koalisyon, sinyal istihbaratı ve gerçek zamanlı İHA gözlemleri sayesinde IŞİD'in mevzi kaydırmalarını ve karşı saldırı hazırlıklarını öngörerek önleyici taarruzlar düzenlemiştir. Buna karşılık IŞİD, yerel halktan zorla aldığı bilgiler dışında stratejik istihbarat üretememiş, koalisyonun sızma ve keşif birimlerine karşı savunmasız kalmıştır. Bu dengesizlik, SDF'nin her adımda IŞİD'den bir hamle önde olmasını mümkün kılmıştır.

IŞİD, yerleşik ajanları ve keşif unsurları sayesinde Mari'deki Suriye güçlerinin mevcudiyetini ve direnç kapasitesini tam olarak bilmiş; buna karşılık Suriye istihbaratı, IŞİD'in niyeti ve zamanlaması konusunda kör kalmıştır.

SDF, dış hatlardan başlayarak şehri çok yönlü bir kuşatma manevrasıyla daraltmış ve IŞİD'i iç hatlarda sıkıştırarak manevra serbestisini yok etmiştir. Koalisyon hava gücünün sağladığı ateş perdesi altında piyade birlikleri blok blok ilerlemiş, ancak IŞİD'in tünel ağları ve ani VBIED saldırıları ilerleme temposunu düşürmüştür. Yine de SDF, ana taarruz gücünü sürekli takviye ederek operasyonel ivmeyi korumuş ve IŞİD'in iç hatlardaki kuvvet kaydırmalarını hava saldırılarıyla cezalandırmıştır.

IŞİD, motorize birlikler ve hafif araçlarla hızlı ilerleme kaydederek iç hatlar avantajıyla zayıf noktalara yoğunlaşmıştır. Suriye kuvvetleri ise koordinasyonsuz ve yavaş reaksiyon göstermiştir.

SDF savaşçılarının, IŞİD zulmüne karşı anavatan savunması motivasyonu yüksek olmakla birlikte, uzayan kentsel çatışma ve ağır kayıplar bazı birliklerde disiplin sorunlarına yol açmıştır. Buna karşılık IŞİD militanları, radikal ideoloji ve şehadet kültürü ile motive olsa da, kuşatma altında kaçış ümidinin tükenmesi ve lider kadrosunun kaybı moral çöküşünü hızlandırmıştır. SDF'nin kurtarılan mahallelerde sağladığı insani yardım, sivil halkın desteğini kazanarak operasyonel ortamı lehine çevirmiştir.

IŞİD, dini fanatizm ve zafer ideolojisiyle yüksek moral sergilerken, Suriye askerleri arasında iç savaşın getirdiği tükenmişlik ve yetersiz motivasyon belirleyici olmuştur.

Yıpratma Savaşı

Kuşatma/Meydan Okuma

SDF ve koalisyon, askeri harekat öncesinde ve sırasında psikolojik harp ve broşür atma kampanyalarıyla IŞİD savaşçılarının teslim olmasını teşvik etmiş, ancak örgütün ideolojik bağlılığı nedeniyle bu çabalar sınırlı başarı sağlamıştır. Asıl savaşmadan kazanma etkisi, kuşatmanın tamamlanmasıyla IŞİD'in ikmal ve takviye alma ümidinin kırılması, birçok yabancı savaşçının firar etmesiyle sağlanmıştır. Fırat Nehri üzerinden kaçış girişimlerinin önlenmesi, IŞİD'i açlık ve moralsizlikle eriterek savaşmadan teslim olma sürecini hızlandırmıştır.

IŞİD, bölgeye yönelik önceden yaptığı propaganda ve korku salma taktikleriyle bazı yerel unsurları direniş göstermeden çekilmiş veya teslim olmuştur. Bu sayede fiili çatışma olmadan kontrol sağlamıştır.

SDF ve koalisyon, Schwerpunkt'ı doğru tespit ederek Rakka'nın fiziksel kontrolünü ana hedef olarak belirlemiş ve tüm kuvvetleri bu noktaya teksif etmiştir. IŞİD'in direnç merkezi olan eski şehir ve kuzeydeki tesisler öncelikli olarak vurulmuş, kuşatmanın daralmasıyla düşman kuvvetleri merkezde sıkıştırılmıştır. Buna karşılık IŞİD, kuvvetlerini şehrin tamamına dağıtarak belirli bir noktada sıklet merkezi oluşturamamış, bu da SDF'nin mevzi savaşında adım adım üstünlük kurmasını kolaylaştırmıştır.

IŞİD, Mari'ye yönelik harekatta sıklet merkezi olarak arkeolojik alanın sembolik ve stratejik önemini doğru belirlemiş; Suriye hükümeti ise burayı koruma önceliğini düşük tutarak kuvvetlerini yanlış yerde yoğunlaştırmıştır.