Sekiz Aziz Savaşı vs Floransa-Milano Savaşı (Birinci Savaş, 1390-1392)

Floransa, savaş boyunca statik bir savunma yerine asimetrik esneklik gösterdi; isyanlar, ekonomik savaş ve paralı asker transferleri gibi çok boyutlu bir strateji izledi. Papalık ise geleneksel feodal yöntemlere bağlı kalarak değişen koşullara uyum sağlamakta zorlandı.

Floransa ordusu, paralı asker yapısına rağmen Hawkwood sayesinde değişen koşullara hızlı adapte olabilmiştir. Milano ise daha katı bir komuta yapısıyla esneklikten yoksun kalmıştır.

Bu dönemde ateşli silahlar sınırlıdır; esas şok etkisi paralı askerlerin yağma ve şiddetiyle sağlanmıştır. Cesena Katliamı gibi olaylar papalık için taktik başarı getirse de stratejik olarak tepki çekmiştir. Floransa, ekonomik gücünü şok etkisi için kullanarak paralı asker transferleriyle stratejik sürprizler yaratmıştır.

Dönemin savaş tarzı gereği, ağır süvari ve tatar yayı gibi şok unsurları sınırlı kalmış, daha çok kuşatma ve mevzi savaşlarına dayanılmıştır. Taraflar belirgin bir şok etkisi yaratamamıştır.

İtalya'nın coğrafi yapısı, şehir-devletlerinin savunma avantajını artırdı; dağlık arazi ve müstahkem şehirler kuşatmaları zorlaştırdı. Mevsimsel koşullar, paralı askerlerin harekatını sınırladı. Floransa, araziyi isyanlar için uygun şekilde kullanarak 'yer' avantajını ele geçirdi.

Arazi, özellikle Po Vadisi'ndeki bataklıklar ve müstahkem şehirler, manevra kabiliyetini kısıtlamıştır. Kış aylarında operasyonların durması, sefer mevsimlerini belirlemiştir.

Floransa'nın papalık şehirlerine ajan göndermesi ve isyan kışkırtması bir harp hilesi örneğidir. Ayrıca Hawkwood ile anlaşarak papalığın ana komutanını saf dışı bırakması stratejik bir aldatmacadır. Papalık ise aforozu kullanarak bölme girişiminde bulundu ancak bu başarısız kaldı.

Hawkwood, sahte geri çekilme ve aldatıcı manevralarla Milano kuvvetlerini şaşırtmış, özellikle kritik bir anda ordusunu kuşatılmaktan kurtarmıştır.

Floransa, papalık topraklarındaki ajanları sayesinde yerel dinamikleri 'kendini ve düşmanı bil' ilkesiyle değerlendirdi. Papalık, Floransa'nın mali kapasitesini hafife aldı ve paralı askerlerin sadakat değişimi istihbarat zafiyeti yarattı.

Gian Galeazzo Visconti, Floransa'nın iç siyasi dinamikleri ve müttefikler arasındaki zayıflıkları daha iyi analiz etmiş, fakat Hawkwood'un ani manevralarını öngörememiştir. Floransa ise Milano'nun kaynaklarını ve kararlılığını tam olarak kestirememiştir.

Floransa, iç hatlar avantajıyla isyanları hızlıca yayarak papalık kuvvetlerini dağınık olarak yanıt vermeye zorlamıştır. Papalık, ağır hareket eden paralı askerlerle manevrada yavaş kalmış; Floransa'nın diplomatik çevikliği Napolyonvari bir esneklik göstermiştir.

Hawkwood, zor durumda kalan Floransa ordusunu hızlı ve disiplinli bir geri çekilmeyle kurtararak iç hat avantajı sağlamıştır. Milano ise ağır lojistik kuyruğu nedeniyle karşı taarruzda yavaş kalmıştır.

Floransa'da aforoza rağmen sivil direniş ve konfederasyonların kurulması, Clausewitz'in 'sürtüşme' kavramı çerçevesinde papalığın psikolojik baskısını etkisizleştirmiştir. Papalık tarafında ise Gregory XI'in dönüşü moral artırsa da, ölümü büyük bir darbe olmuştur.

Hawkwood'un efsanevi liderliği Floransa birliklerinin moralini yüksek tutmuş, özellikle zorlu geri çekilme sırasında dağılmayı önlemiştir. Milano'da ise Gian Galeazzo'nun hırsı ve merkezi otorite, düşük seviyeli moral dalgalanmalarını bastırmıştır.

Yıpratma Savaşı — Her iki taraf da ekonomik ve psikolojik yıpratma stratejisi izlemiş, doğrudan imha yerine düşmanın iradesini kırmayı hedeflemiştir. Kuşatmalar ve ekonomik yaptırımlar öne çıkmıştır.

Yıpratma Savaşı — Her iki taraf da düşmanı kesin bir meydan muharebesinde imha etmekten ziyade, müstahkem mevkilere dayanarak ve sınırlı taarruzlarla yıpratma yoluna gitmiştir.

Floransa, savaş öncesinde papalık şehirlerinde isyan çıkararak ve propaganda ile papalık otoritesini sarsarak Sun Tzu'nun 'düşmanı savaşmadan alt etme' prensibini uygulamıştır. Papalık ise dini yaptırımlarla teslimiyet beklerken, Floransa'nın ekonomik direnciyle karşılaşmıştır.

Floransa, savaş sırasında Ferrara'yı saf değiştirmeye ikna ederek ve Padua'yı kurtararak, askeri çatışma olmaksızın stratejik kazanımlar elde etmiştir. Milano ise savaştan sonra Fransa ve İmparatorluk nezdinde diplomatik kazançlar sağlayarak savaşmadan güç toplamıştır.

Papalık için sıklet merkezi manevi otorite iken, Floransa bunu etkisizleştirmek için ekonomik ve diplomatik araçları kullandı. Floransa, düşmanın zayıf karnını (papalık şehirlerindeki hoşnutsuzluk) hedef alarak Schwerpunkt'ı doğru belirledi.

Floransa için Padua'nın geri alınması sıklet merkeziydi ve bu hedefe kuvvetlerini başarıyla yoğunlaştırmıştır. Milano ise asıl gücünü Lombardiya'da tutarak Floransa'nın doğrudan tehdidini bertaraf etmiştir.